HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Yağmur Oluğu Hesaplama — Debi, Oluk Kesiti ve İniş Borusu
Oluk seçimi bir metraj sorusundan önce bir kapasite sorusudur: çatıya düşen suyun debisi hesaplanmadan seçilen kesit, metrajı doğru olsa bile sağanakta taşar. Bu araç önce yağış şiddeti ve çatı plan alanından gerekli debiyi (L/s) bulur; sonra seçtiğiniz oluk kesitinin ve iniş borusu çapının taşıyabileceği debiyi hesaplayıp yeterlilik oranını gösterir. Ardından oluk parçası, ek, uç kapağı, askı kelepçesi, çıkış hunisi, iniş borusu, dirsek ve boru kelepçesi metrajını çıkarır; hattın eğim düşüşünü de ayrıca verir.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Gerekli debi nasıl bulunur?
Debi, yağış şiddetinin çatı plan alanıyla çarpımıdır. 100 mm/saat yağış, 100 m² plan alanına saatte 10 m³ su düşürür; bu da saniyede yaklaşık 2,8 litre eder.
Hesaba giren alan, çatının eğimli gerçek yüzeyi değil PLAN alanıdır: yağmur düşeyde düşer, bu yüzden yakalanan su miktarını plan izdüşümü belirler. Eğim, oluk hesabında kapasiteyi değil yalnız suyun oluğa ulaşma hızını etkiler.
Yağış şiddeti bölgeye göre değişir ve bir tasarım kararıdır. Varsayılan 100 mm/saat orta bir değerdir; proje şartnamenizde ya da meteoroloji verisinde bir değer varsa onu girin.
Kesit ve çap kapasiteyi nasıl belirler?
Çatı drenajının hesap esasları TS EN 12056-3'te verilir; aracın kullandığı iki bağıntı da bu standardın yaklaşımıdır. Saçak oluğunun kapasitesi kesit alanının 1,25 üssü ile orantılıdır. Bu, kapasitenin kesitten daha hızlı büyüdüğü anlamına gelir: oluk genişliğini bir kademe artırmak, kesit alanındaki artıştan daha fazla debi kazandırır.
Düşey iniş borusunun kapasitesi ise çapın 2,667 üssü ile orantılıdır ve kesitin tamamı su taşımaz — havalanma için pay bırakılır (dolum oranı). Bu yüzden çapı 100 mm'den 125 mm'ye çıkarmak, gereken iniş borusu sayısını çoğu zaman düşürür.
Araç her çatı düzlemi için gerekli iniş sayısını ayrı hesaplar ve oluk kesitinin bu paya yetip yetmediğini 'yeterlilik oranı' olarak verir. Oran 1,00'in altındaysa kesit yetersizdir: ya oluk genişliğini büyütmek ya da iniş sayısını artırmak gerekir.
Montaj metrajı
Oluk boyu saçak hatlarının toplamıdır ve parça boyuna bölünerek parça adedi bulunur; parçalar arası ek sayısı hat başına bir eksiktir. Her hattın iki ucuna kapak gerekir.
Askı kelepçeleri seçtiğiniz aralıkla dizilir ve hat başına bir fazla konur (iki uçta da askı bulunur). Kar yükü olan bölgelerde bu aralığın sıklaştırılması istenir.
İniş borusu boyu, iniş sayısı ile bina yüksekliğinin çarpımıdır. Her iniş için saçak dönüşünde iki, zemin çıkışında bir dirsek hesaplanır; boru kelepçeleri de seçilen düşey aralığa göre dizilir.
Sahadan: oluk neden taşar?
Oluk taşmasının üç kaynağı var: kesit · iniş sayısı · hattın kotu. Aşağıdakiler reçete değildir; proje ve ürün föyü esastır.
Metrekare başına kabaca bir oluk ölçüsü var mı?
Pratikte kullanılan kabalar vardır ama yağış şiddeti bölgeye göre kat kat değişir. Debiyi hesaplayıp kapasiteyle karşılaştırmak, tek bir genel geçer ölçü aramaktan daha güvenlidir.
Bölgenizin tasarım yağış değeri için proje şartnamenize ya da meteoroloji verisine bakın.
İniş borusunu ortaya mı uca mı koymalıyım?
İnişin konumu, oluğun taşıması gereken payı belirler: ortadaki bir iniş hattı iki kola böler ve her kolun debisi yarıya iner. Araç iniş sayısını debi üstünden hesaplar; yerleşim kararı projeye aittir.
Askı aralığını neden sıklaştırmak isterler?
Dolu oluğun ağırlığına kar ve buz yükü eklenince askılar arası açıklık sarkmaya yol açar; sarkan hatta su birikir ve eğim bozulur. Kar yükü olan bölgelerde aralığın küçültülmesi bu yüzden istenir.
Askı tipi ve tespit detayı ürün föyüne bağlıdır.
Yaprak tutucu ve süzgeç hesaba giriyor mu?
Hayır. Bu araç ana hat metrajını ve hidrolik yeterliliği verir. Yaprak tutucu, süzgeç ve ısıtmalı kablo gibi ek donanımlar proje detayına göre ayrıca seçilir.
Sık sorulan sorular
Neden çatının gerçek (eğimli) yüzeyi değil plan alanı kullanılıyor?
Yağmur düşeyde düştüğü için çatının yakaladığı su, plan izdüşümü kadardır. Eğimli yüzey daha büyüktür ama üzerine düşen su miktarını artırmaz. Rüzgârla sürüklenen yağmur için bazı şartnameler ek pay öngörür; bu bir proje kararıdır.
Yeterlilik oranı 1,00'in altında çıktı, ne yapmalıyım?
İki yol vardır: oluk kesitini büyütmek (genişlik ya da kare kesitte derinlik oranı) veya iniş sayısını artırmak. İniş sayısını artırmak hat başına düşen debiyi böler; araç iniş sayısını çap kapasitesinden hesapladığı için çapı büyütmek de dolaylı olarak işe yarar.
Eğim kapasiteye neden eklenmiyor?
Oluk eğimi gerçekte kapasiteye bir miktar katkı verir, ancak katkı montaj hassasiyetine bağlıdır ve sahada garanti edilemez. Araç güvenli tarafta kalır: eğimi kapasiteye kredi yazmaz, yalnız hat boyunca oluşacak kot düşüşünü gösterir.
Kare (kutu) oluk mu yarım yuvarlak mı daha iyi?
Aynı genişlikte kare kesit daha çok su tutar, buna karşılık standart bağıntı yarım yuvarlak için kurulmuştur ve diğer kesitlerde bir şekil düzeltmesi uygulanır. Araç bu düzeltmeyi ayarlanabilir bırakır ve varsayılanı güvenli tarafta tutar.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız debi, kapasite ve miktardır. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.