HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Merdiven Adım Formülü Hesaplama — 2h+b Bandı ve Rıht
Merdivende rahatlık tek bir ölçüden çıkmaz. Rıht ile basamak genişliği birbirini dengeler ve bu dengeyi ölçen şey adım formülüdür: iki rıht artı bir basamak. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin merdivenler maddesi bu toplam için 60-64 santimetre bandını verir; ayrıca rıht için üst, basamak genişliği ve merdiven kolu genişliği için alt sınırlar tanımlar. Bu araç kat yüksekliğinizi girdiğiniz basamak adedine bölerek rıhtı bulur, formülü hesaplar ve dört ölçüyü künyeli bantlarla karşılaştırır. Bant dışına düşüldüğünde ne yapılacağını da söyler: hesaplanan rıhta göre bandın ortasına oturan basamak genişliğini geri verir. Bu araç düz kollu merdiven içindir; dönüşlü basamak, kova ve baş kurtarma kapsam dışındadır. Taşıyıcı sistem ve ruhsat dosyası kapsamındaki hesapların yerine geçmez. Araç ücretsizdir ve fiyat vermez.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Adım formülü nasıl hesaplanır?
Rıht, kat yüksekliğinin basamak adedine bölünmesiyle bulunur: 285 santimetre kat yüksekliği 17 rıhta bölünürse rıht 16,76 santimetre olur. Adım formülü ise iki rıht artı basamak genişliğidir; aynı örnekte 28 santimetre basamakla toplam 61,52 santimetreye gelir ve 60-64 bandının içinde kalır.
Formülün anlamı şudur: rıht yükseldiğinde basamak daralmamalı, tersine genişlemelidir — insan adımı sabittir. Bu yüzden rıht ve basamak ayrı ayrı sınır içinde olsa bile toplam bant dışına düşebilir; iki ölçüyü ayrı ayrı kontrol etmek yetmez.
Araç bant dışına düşüldüğünde bandın ortasına, yani 62 santimetreye oturan basamak genişliğini hesaplar. Bu tek satır, kontrolü bir çözüm önerisine çevirir: rıhtı değiştirmeden basamağı ne kadar açmanız gerektiğini gösterir.
Gidiş uzunluğu neden bir basamak eksik?
Merdivende rıht sayısı ile basamak sayısı aynı değildir. Son rıht üst döşemeye oturur; o rıhtın üstünde ayrı bir basamak yüzeyi yoktur. Bu yüzden yatay yüzey sayısı rıht sayısının bir eksiğidir.
Gidiş uzunluğu bu eksik sayı ile basamak genişliğinin çarpımıdır. Bir basamak fazla sayılan hesap, merdiveni ayrılan boşluğa sığdırmaz; kaba inşaatta düzeltmesi en pahalı hatalardan biri budur.
Eğim açısı rıhtın basamağa oranından çıkar ve merdivenin karakterini tek sayıyla anlatır. Kaplama metrajı ise basamak ve rıht yüzeylerinin toplamı ile kol genişliğinin çarpımıdır; basamak burnu profili ayrı bir kalem olarak verilir.
Hangi sınır hangi yapıda geçerli?
Rıht için üst sınır asansör durumuna bağlıdır: asansörsüz yapılarda 16, asansörlü yapılarda 18 santimetre. Araç bu yüzden asansör durumunu sorar ve karşılaştırmayı doğru sınırla yapar.
Merdiven kolu ve sahanlık genişliğinin alt sınırı yapı tipine göre değişir: bağımsız bölüm içi merdivende 100, konut yapılarında ortak merdivende 120, diğer yapılarda ortak merdivende 150 santimetre. Yapı tipi seçimi doğrudan bu sınırı belirler.
Basamak genişliğinin alt sınırı 27 santimetredir ve yapı tipinden bağımsızdır. Bütün bu bantlar yönetmeliğin merdivenler maddesinden gelir; sonuç satırlarında madde ve Resmî Gazete künyesiyle görünür.
Sahadan: merdivende hangi ölçü sonradan düzeltilemez?
Merdivende üç şey birlikte okunur: kat yüksekliği · basamak adedi · gidiş. Aşağıdakiler reçete değildir; uygulama projesi ve proje müellifi esastır.
Kaba inşaatta rıht neden kayıyor?
Çünkü kat yüksekliği kaplama kalınlıklarıyla değişir. Döşeme kaplaması alt ve üst katta farklıysa ilk ve son rıht diğerlerinden farklı çıkar; bu, en sık görülen uygulama hatasıdır.
Kaplama kotları için uygulama projesine bakın.
Gidiş uzunluğu boşluğa sığmıyorsa ne yapılır?
Ya basamak daraltılır ki formül bandı bozulur, ya rıht yükseltilir ki üst sınır zorlanır, ya da merdiven kollara bölünür. Üçü de tasarım kararıdır.
Kollara bölme ve sahanlık çözümü müellifin işidir.
Basamak burnu ölçüye dahil mi?
Basamak genişliği yatay yüzeyin net ölçüsüdür; burun çıkıntısı ayrı bir detaydır ve adım hissini değiştirir. Araç burun profilini metraj kalemi olarak ayrı verir.
Burun formu ve kaymazlık için ürün föyüne bakın.
Ortak merdivende kol genişliği neden daha fazla?
Çünkü ortak merdiven daha fazla kişinin ve karşılıklı geçişin yüküne göre ölçülendirilir. Alt sınır yapı tipine göre değişir ve yönetmelikte tanımlıdır.
Yapının tabi olduğu özel yönetmelikler farklı gerekler getirebilir.
Sık sorulan sorular
2h + b bandı neden 60-64 santimetre?
Yönetmeliğin merdivenler maddesinde verilen banttır. Arkasındaki fikir insan adımının sabit olmasıdır: rıht yükseldikçe basamak genişlemeli, aksi hâlde adım bozulur.
Rıht 16 cm'i geçiyor, ne yapmalıyım?
Basamak adedini artırın. Araç, girdiğiniz asansör durumuna göre rıht üst sınırını tutan asgari basamak adedini ayrı bir kalem olarak verir.
Dönüşlü merdiven hesaplanıyor mu?
Hayır. Bu araç düz kol için adım geometrisini kontrol eder. Balansmanlı basamaklar, kova ve dönüş çözümü kapsam dışıdır ve ayrı bir aracın konusudur.
Baş kurtarma yüksekliği neden yok?
Yönetmeliğin merdivenler maddesinde baş kurtarma için sayısal bir alt sınır bulunmamaktadır. Kaynağı olmayan bir eşiği bu araca koymuyoruz; gereklilik yapının tabi olduğu özel yönetmelikten çıkar.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız ölçü, adet ve alandır. Merdiven yapım bedeli bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
- 285 cm kat, 17 basamakKonutta en sık kurulan düzen: 285 cm kat yüksekliği, 17 rıht, 28 cm basamak. Adım formülü bant içinde kalır, rıht asansörsüz üst sınırı aşar.
- Dar daire içi merdiven300 santimetre kat yüksekliği 16 basamakla çözülür ve basamak 25 santimetreye daralır; rıht ile formülün birlikte nasıl zorlandığını gösterir.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.