HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Kuyu Bileziği Hesabı — Halka Adedi, Beton ve Dolgu
Bilezikli kuyu, üst üste dizilen beton halkalardan kurulur ve metrajı ilk bakışta tek bölmeye benzer: derinliği bilezik yüksekliğine böl. Sahada bu adedin yanında dört kalem daha vardır. Bileziğin kendi beton hacmi halka kesitidir — dış daireden iç daire çıkarılır — ve bunu dış çapla hesaplamak hacmi kat kat büyütür. Kazı bileziğin dış çapından geniş açılır; aradaki boşluk çakılla doldurulur ve bu dolgu, kazı ile bilezik gövdesi arasındaki farktır. Her iki halka arasında halka kesitli bir derz harcı vardır. Bir de tek elemanın kütlesi: elleçlemenin elle mi ekipmanla mı yapılacağını belirleyen sayı toplam kütleden okunamaz. Araç bunların hepsini ayrı satır olarak verir; alt bölgede süzgeç (delikli) bilezik kullanılıyorsa iki tipi de ayırır.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Bilezik adedi ve tipi nasıl belirlenir?
Adet, kuyu derinliğinin bilezik yüksekliğine bölümüdür ve yukarı yuvarlanır: 50 cm'lik bilezikle 8 m derinlikte 16 halka gerekir. Yarım bilezik üretilmediği için küsurat her zaman yukarı gider; birden çok kuyu girildiğinde her kuyu ayrı yuvarlanır.
Bileziklerin hepsi aynı ürün değildir. Suyun geldiği alt bölgede delikli (süzgeç) bilezik kullanılır; suyun içeri girmesi buradan olur. Üstte ise dolu gövde bileziği kullanılır. Araç süzgeç bölgesinin yüksekliğini girdi olarak alır, o bölgeye düşen halka sayısını delikli, kalanını dolu olarak listeler — çünkü ikisi ayrı ürün olarak sipariş edilir.
Beton halka ve baca elemanlarının kuralları TS EN 1917'de tanımlıdır; eleman yüksekliği, et kalınlığı ve delik düzeni üretici föyünden alınır. Araç bu değerleri denetlemez, girdiğiniz ölçülerden miktar üretir. Su temini amacıyla açılan kuyularda ayrıca 167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun uyarınca belge/izin gerekir.
Halka kesiti neden dış çapla hesaplanamaz?
Bileziğin betonu yalnız cidarında bulunur; ortası boştur. Bu yüzden hacim, dış dairenin alanından iç dairenin alanı çıkarılarak bulunan halka kesitinin yükseklikle çarpımıdır. 100 cm iç çap ve 8 cm et kalınlığında 50 cm yüksekliğinde bir bilezikte bu yaklaşık 0,136 m³ beton demektir.
Aynı bileziği dış çapla dolu silindir gibi hesaplamak 0,53 m³ verir — yani dört katı. Tek elemanda bile bu fark büyükken 16 elemanlık bir kuyuda hesap tamamen başka bir işe dönüşür. Araç halka kesitini çekirdek geometri modülünden alır, motorda kopya formül tutmaz.
Tek eleman kütlesi de bu hacimden çıkar: 0,136 m³ beton, 2,4 ton/m³ yoğunlukla yaklaşık 325 kg eder. Bu sayı elleçleme yöntemini belirler; bilezik yüksekliği ya da çapı büyüdükçe kütle hızla artar ve belirli bir noktadan sonra elle indirme pratik olmaz.
Kazı, çeper arkası dolgu ve derz
Kazı, bileziğin dış çapından her yandan bir pay kadar geniş açılır; aksi hâlde bilezik aşağı indirilemez. Araç kazı hacmini bu paylı çapla hesaplar. Bilezik yerleştikten sonra kazı çeperi ile bileziğin arasında bir boşluk kalır ve bu boşluk genellikle çakılla doldurulur.
Çeper arkası dolgu, kazı hacminden bileziğin dış gövde hacminin çıkarılmasıyla bulunur. Pay 10 cm'den 20 cm'ye çıktığında hem kazı hem dolgu belirgin biçimde büyür; iki kalem birbirine bağlı olduğu için ayrı ayrı görünmeleri planlamayı kolaylaştırır.
Derz, iki bilezik arasındaki ince harç tabakasıdır ve kesiti halkadır. Adet arttıkça derz sayısı da artar (her kuyuda halka sayısının bir eksiği). Litre cinsinden küçük görünen bu kalem, derin kuyularda toplamda kayda değer olur. Kuyu iç hacmi ise su sütununun hacmidir ve taban betonunun üstünden ölçülür.
Sahadan: bilezikli kuyuda hangi hesap kayar?
Bilezikte hata çoğunlukla adet sayımında değil, betonun ve dolgunun hesabında çıkar. Aşağıdaki notlar reçete değildir; üretici föyünüz ve uygulayıcınız esastır.
Beton hacmi neden bu kadar küçük görünüyor?
Çünkü bileziğin betonu yalnız cidarındadır; ortası boştur. Halka kesiti, aynı çapta dolu bir silindirin küçük bir bölümüdür. Dış çapla hesaplanan bir miktar sahada karşılığı olmayan bir sayıya döner.
Yerinde döküm yapılacaksa kalıp iç ve dış olmak üzere iki yüzeyden kurulur.
İndirme boşluğu neden gerekiyor?
Bilezik, kazı çeperine sürtünmeden aşağı inmelidir; boşluk bırakılmazsa eleman sıkışır ve zorlanır. Bu pay hem kazı hacmini hem çeper arkası dolguyu doğrudan büyütür.
Pay ölçüsünü uygulayıcınızla belirleyin.
Tek eleman kütlesi neden ayrı gösteriliyor?
Çünkü elleçleme kararı tek elemanın ağırlığına bağlıdır, toplam kütleye değil. Yüksekliği ya da çapı büyüyen bir bilezikte kütle hızla artar ve belirli bir noktadan sonra ekipman gerekir.
Derz harcı gerçekten sayılmalı mı?
Derin kuyularda halka sayısı arttıkça derz sayısı da artar ve toplam litre kayda değer olur. Ayrıca derz kalınlığı, kuyunun bitmiş derinliğini de bir miktar değiştirir; araç derzi ayrı kalem yaptığı için bu etki görünür.
Derz detayını üretici föyünden teyit edin.
Sık sorulan sorular
İç çapı mı dış çapı mı girmem gerekiyor?
İç çapı girin, dış çapı araç et kalınlığından türetir. Bilezikler piyasada iç çapla anılır (80, 100, 120 cm gibi) ve kuyunun kullanılabilir kesiti de iç çaptır. Et kalınlığını üretici föyünden alıp ayrı girmeniz gerekir; hem halka kesiti hem kazı çapı buna bağlıdır.
Süzgeç bölgesini ne kadar almalıyım?
Bu bölge suyun geldiği kotla ilgilidir ve zemin/su durumuna göre belirlenir; araç bir değer önermez, girdiğiniz yüksekliğe düşen halka sayısını delikli olarak listeler. Sıfır girilirse tüm halkalar dolu gövde bileziği kabul edilir.
Bileziği yerinde dökebilir miyim?
Araç prekast eleman adedi ile bileziğin beton hacmini birlikte verir; yerinde döküm yapılacaksa adet yerine beton hacmi kalemi kullanılır. Hangi yöntemin uygun olduğu uygulama detayınıza bağlıdır, araç bu kararı vermez.
Çeper arkası dolgu neden ayrı kalem?
Çünkü kazı hacminin tamamı boşluk olarak kalmaz; bileziğin gövdesi o hacmin içinde yer tutar. Dolgu, kazı ile bilezik gövdesi arasındaki farktır. Kazı payı büyüdükçe iki kalem birlikte artar; ayrı görünmeleri malzeme siparişini netleştirir.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız miktardır: adet, m³, litre, kg, ton ve metre. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz; ön-hesap sonuçları uygulayıcınızdan alacağınız teklifin yerine geçmez.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.