HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Parke Taşı Hesabı — Adet, Kum Yatağı ve Alt Temel
Parke taşı hesabı çoğu zaman tek satırda bitiriliyor: alanı taş alanına böl, adedi bul. Sahada bu adet, işin yalnız bir kalemidir. Bitmiş kotun altında üç katman daha vardır — taşın altına serilen kum yatağı, onun altındaki sıkıştırılmış alt temel ve taşın kendi kalınlığı — ve bu üçü toplandığında kazı derinliği çıkar. Kum da tek kalem değildir: taşın altına serilen kum hacimle, taşın arasına süpürülen derz kumu kütleyle ölçülür. Kenar kesimi ise alandan değil çevreden çıkar. Bu araç sahayı bu kalemlere ayırır ve deseni de hesabın içine katar: desen birim alandaki adedi değiştirmez ama kesimi ve fireyi değiştirir.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Taş adedi nasıl hesaplanır?
Birim alandaki taş adedi, bir metrekarenin tek taşın alanına bölümüdür. 20 × 10 cm'lik bir taş 0,02 m² kaplar; metrekareye 50 taş düşer. 120 m²'lik bir sahada bu 6.000 taş demektir. Araç her saha parçasını ayrı yuvarlar, çünkü küsurat parça başına oluşur ve toplamda birleştirilmesi gerçek ihtiyacı eksik gösterir.
Desen bu adedi değiştirmez. 20 × 10 cm'lik taş, düz dizilse de balık sırtı dizilse de metrekarede 50 adettir; çünkü taşın kapladığı alan aynıdır. Desenin değiştirdiği şey kenarlardır: balık sırtı dizimde saha kenarında hemen her taş kesilir, düz dizimde kesim yalnız uyumsuz kenarlarda gerekir. Bu yüzden desen, fire oranının seçiminde belirleyicidir.
Fire en sonda net adet üzerine yüzde olarak eklenir. Beton kaldırım taşlarının sınıf ve ölçü kuralları TS EN 1338'de tanımlıdır; ancak sahada oluşan kesim ve kırık kaybı standartla değil uygulamayla belirlenir. Araç oranı ayarlanabilir bırakır ve balık sırtı desende daha yüksek alınması gerektiğini varsayılan notunda belirtir.
Kum yatağı ile derz kumu neden ayrı kalemdir?
Kum yatağı, taşın oturduğu ince katmandır ve hacimle ölçülür: alan ile serme kalınlığının çarpımı. 120 m²'lik sahada 4 cm yatak yaklaşık 4,8 m³ kum demektir. Bu miktar serme kalınlığıdır; sıkışma payını kendi uygulamanıza göre eklemeniz gerekir, çünkü sıkışma oranı kumun cinsine ve sıkıştırma yöntemine bağlıdır.
Derz kumu ise taşlar döşendikten sonra yüzeye serpilip derzlerin içine süpürülen kumdur ve kütleyle ölçülür. Sarfiyatı derz genişliğine, taş yüzeyine ve süpürme tekrarına bağlıdır; bu yüzden araç kg/m² olarak sorar. İki kalemi tek 'kum' başlığında toplamak sipariş miktarını bozar: biri metreküple, diğeri kiloyla alınır.
Alt temel hacimce en büyük kalemdir ve en sık atlanan kalemdir. 15 cm sıkıştırılmış alt temel, aynı 120 m²'lik sahada 18 m³ malzeme demektir — kum yatağının neredeyse dört katı. Kalınlığı trafik yüküne ve idare şartnamesine göre belirlenir, araç bunu girdi olarak alır.
Kazı derinliği ve kenar kesimi
Kazı derinliği üç kalınlığın toplamıdır: taş kalınlığı, kum yatağı ve alt temel. 80 mm taş, 4 cm yatak ve 15 cm alt temel, bitmiş kottan 27 cm aşağı kazı demektir. Araç bu toplamı ayrı bir satır olarak verir, çünkü kazı ve nakliye planı bu sayıya bağlıdır ve taş kalınlığından tek başına çıkarılamaz.
Kenar kesimi çevreden hesaplanır. 12 × 10 m'lik bir sahanın çevresi 44 m'dir; kesilecek taş adedi bu uzunluğun taş enine bölümüdür. Kenar kesimi kapatılırsa iki kalem de listelenmez — kenarları bordürle bitirilen sahalarda kesim ihtiyacı azalabilir.
Birden çok saha parçası girildiğinde çevreler toplanır. İki ayrı ada hâlinde döşenen 60 m²'lik iki saha, tek 120 m²'lik sahadan daha uzun kenar kesimi ister; alan aynı olsa da kesim iki katına yaklaşır. Araç parçaları ayrı tuttuğu için bu fark görünür.
Sahadan: parke döşemede hangi kalem eksik kalır?
Parke taşında eksik çıkan kalem çoğunlukla taş değil, taşın altındaki katmanlardır. Aşağıdaki notlar reçete değildir; üretici föyünüz, şartnameniz ve uygulayıcınız esastır.
Neden malzeme hep eksik geliyor?
Çünkü kum yatağı ile derz kumu tek kalem sayılıyor ya da alt temel hiç sayılmıyor. Alt temel, hacimce kum yatağının katları kadardır; atlandığında hem malzeme hem kazı eksik planlanır.
Alt temel kalınlığını şartnamenizden teyit edin.
Balık sırtı desende fire neden artar?
Çünkü taşlar kenarlara eğik gelir ve kenar boyunca hemen her taş kesilir. Kesilen parçanın kalanı çoğu zaman kullanılamaz. Adet aynı kalır, kayıp artar — bu yüzden fire oranını desene göre seçmek gerekir.
Kenarları bordürle bitirmek kesim ihtiyacını değiştirebilir.
Aynı alanda kesim neden farklı çıkıyor?
Çünkü kesim çevreden hesaplanır, alandan değil. İki ayrı 60 m²'lik ada, tek 120 m²'lik sahadan daha uzun çevre demektir; kesim ona göre artar. Araç saha parçalarını ayrı tuttuğu için fark görünür.
Kum yatağını kalın sermek daha iyi mi?
Yatak kalınlığının bir uygulama aralığı vardır; gereğinden kalın yatak oturma ve iz oluşumuna zemin hazırlar. Araç bu kararı vermez, girdiğiniz kalınlıktan hacim üretir. Uygun kalınlık için föy ve şartnameye bakılır.
Serme kalınlığını uygulayıcınızla teyit edin.
Sık sorulan sorular
Desen değişince taş adedi neden değişmiyor?
Çünkü adet, taşın kapladığı alandan çıkar ve taş hangi yönde dizilirse dizilsin aynı alanı kaplar. Desenin değiştirdiği şey kenarlardaki kesim ihtiyacıdır. Balık sırtı dizimde kenarların neredeyse tamamı kesim ister; bu yüzden aynı sahada fire oranını daha yüksek almanız gerekir.
Kum yatağını sipariş ederken bu hacim yeterli mi?
Araç serme kalınlığından hacim verir; sıkıştıktan sonra katman inceleşir. Sıkışma oranı kumun cinsine ve sıkıştırma yöntemine bağlı olduğu için araç bu payı sizin adınıza eklemez. Kendi uygulamanızdaki payı hacmin üstüne siz ekleyin.
Alt temeli hesaba katmasam olur mu?
Kalınlığı sıfır girerseniz kalem listelenmez, ama kazı derinliği de o kadar azalır. Alt temel, hacimce en büyük malzeme kalemidir; atlanınca hem malzeme hem kazı miktarı eksik çıkar. Kalınlık kararı trafik yüküne ve şartnamenize bağlıdır.
Taş kalınlığını neden milimetre giriyorum?
Çünkü piyasada taş kalınlığı milimetreyle konuşulur: 60 mm yaya, 80 mm araç trafiğine yönelik yaygın ölçülerdir. Araç bu değeri kazı derinliği ve taş katmanı hacmi için kullanır. Hangi kalınlığın uygun olduğu kullanım amacına göre değişir; üretici föyünüz ve şartnameniz esastır.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız miktardır: adet, m², m³, kg ve metre. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz; ön-hesap sonuçları uygulayıcınızdan alacağınız teklifin yerine geçmez.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.