HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Segment Kemer Hesabı — Yarıçap, Ordinat Tablosu ve Kama Dökümü
Segment kemerde tek bir sayı işi bitirmez. Yarıçapı bulmak kolaydır — açıklık ve yükselti verildiğinde tek satırlık bir bağıntıdan çıkar — ama kalıpçı pergel açacak yer bulamaz, duvarcı derzi merkeze bakacak şekilde kurmak zorundadır ve kamaların iç yüz genişliği dış yüzünden farklıdır. Bu araç dört çıktıyı birlikte verir: yarıçap ve yay açısı, kalıp tahtasına çizilecek ordinat tablosu, eşit açıya bölünmüş kama dökümü ve üzengi yüzeyinin yataydan açısı. Ayrıca kemerin taşıyıcı hesabını yapmadığını açıkça söyler; ürettiği şey geometri ve metrajdır.

Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Yarıçap ve şablon nasıl hesaplanır?
Yarıçap yalnız iki ölçüden türer: kiriş (açıklık) ve yükselti. Bağıntı, açıklığın karesinin dörtte biri ile yükseltinin karesinin toplamının, yükseltinin iki katına bölünmesidir. Yükselti açıklığın yarısına eşit olduğunda sonuç tam yarım daire yarıçapını verir; yarıdan büyük olduğunda artık segment kemer yoktur ve araç bunu bir hata olarak keser.
Yay açısı, açıklığın iki yarıçapa oranının arksinüsünün iki katıdır. Yay uzunluğu ise yarıçap ile radyan cinsinden açının çarpımıdır. Araç iç yay (kalıp yüzeyi) ile dış yayı ayrı verir; ikisinin farkı halka kalınlığından doğar ve kama yüz genişliklerinin neden farklı olduğunu açıklar.
Kalıp tahtası pergelle değil ordinatla çizilir çünkü büyük açıklıklarda merkez noktası tahtanın çok altında, çoğu zaman zeminin dışında kalır. Araç açıklığı eşit bölümlere ayırır ve her noktada yayın üzengi hattından yüksekliğini verir. Bölüm sayısı arttıkça şablon hassaslaşır.
Kama ve derz açısı nasıl bulunuyor?
Kemer halkası eşit AÇIYA bölünür, eşit uzunluğa değil. Araç iç yay uzunluğunu, kama genişliği ile derz kalınlığının toplamına bölerek kama adedini bulur; derz açısı ise yay açısının kama adedine bölümüdür. Bütün derzler kemerin merkezine bakar; şakülde duran derz kemeri kilitlemez.
Bir kamanın iç yüz genişliği ile dış yüz genişliği aynı değildir. İkisi de aynı açıyı görür ama farklı yarıçaptaki yaylar üzerindedir; dış yüz her zaman geniştir. Araç ikisini ayrı satır olarak yazar, çünkü kesim şablonu bu iki ölçüyle kurulur.
Üzengi yüzeyinin yataydan açısı, yarı yay açısının tümleyenidir. Yatay bir yatak üstüne oturtulan segment kemer üzengiden kayar; bu yüzden üzengi yüzeyi merkeze doğru eğik kurulur. TS EN 771-1 kâgir birimlerin, TS EN 1996-1-1 ise kâgir yapıların tasarımını kapsayan standartlardır.
Kalıp ve ağırlık ne söylüyor?
Kalıp yüzeyi iç yay uzunluğu ile duvar derinliğinin çarpımıdır; kemer altına kurulan şablonun kaplayacağı alandır. Kalıp kullanılmadığı bildirildiğinde bu kalem sıfır basılır ve sessizce gizlenmez.
Kemer halkasının hacmi, dairesel halka diliminin alanı ile derinliğin çarpımından çıkar. Bu hacim girdiğiniz birim ağırlıkla çarpılarak halkanın ağırlığı verilir. Sayı bir taşıyıcı hesap değildir; kalıbın taşıyacağı yükün büyüklük mertebesini göstermek içindir.
Şablon tahtası dikdörtgeni ayrı bir kalem olarak verilir: açıklık çarpı yükselti. Ordinat tablosu bu dikdörtgenin içine çizilir ve tahtanın ne kadar geleceğini önceden bilmek atölyede fire azaltır. Bu araç taşıyıcı hesap, donatı ya da mesnet değerlendirmesi yapmaz.
Sahadan: kemerde sonucu ne belirler?
Kemerde sonucu üç şey belirler: kalıbın rijitliği · derzlerin merkeze bakması · söküm zamanı. Aşağıdakiler reçete değildir; proje ve uygulayıcı esastır.
Kalıp neden ortasından çöker?
Kemer örülürken yük kalıba biner ve en büyük sehim tam ortada olur. Kalıbın altına ara destek konması ve ortada hafif ters sehim verilmesi yaygın uygulamadır.
Ters sehim miktarı açıklığa ve kalıp kesitine bağlıdır.
Derz merkeze bakmazsa ne olur?
Kemer yükü kamalar arasında basınçla aktarır. Derz merkeze bakmadığında yük kayma bileşeni üretir ve birleşim kilitlenmez.
Kilit taşı neden en sona bırakılır?
İki üzengiden simetrik ilerlenip tepede kapatmak, kalıba binen yükü dengeler. Kilit taşı yerleşene kadar kemer kendi kendini taşımaz.
Örgü sırası uygulayıcının kararıdır.
Kalıp ne zaman sökülür?
Harcın priz alması ve kemerin kendi yükünü almaya başlaması beklenir. Süre malzemeye, kesite ve hava koşullarına bağlıdır; ürün föyü ve proje esastır.
Sık sorulan sorular
Yükselti açıklığın yarısını aşarsa ne olur?
Araç hata verir. Yükselti açıklığın yarısına eşit olduğunda yay tam yarım dairedir; daha büyük bir yükselti at nalı kemer geometrisine geçer ve segment kemer bağıntıları geçerliliğini yitirir.
Neden pergel yerine ordinat kullanılıyor?
Basık bir kemerde yarıçap açıklığın kat kat üstüne çıkar ve merkez noktası tahtanın dışında kalır. Ordinat tablosu merkezi hiç kullanmadan aynı yayı çizmeyi sağlar.
Kama sayısını kendim belirleyebilir miyim?
Dolaylı olarak evet. Kama genişliğini ve derz kalınlığını değiştirdiğinizde adet buna göre yeniden hesaplanır. Adedi doğrudan girmek yerine birim ölçüsünü girmek, sahadaki gerçek malzemeye bağlı kalmayı sağlar.
Bu araç kemerin taşıyıp taşımayacağını söylüyor mu?
Hayır. Çıktı geometri ve metrajdır. Açıklık, yük, mesnet koşulları ve malzeme dayanımı ilgili meslek mensubunca değerlendirilir; araç bunu her çıktıda ayrıca belirtir.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız geometri, şablon ölçüleri ve miktardır. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.