HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Gönye ve Şev Açısı Hesabı — Çerçeve, Kutu ve Bileşik Gönye
Atölyede en çok tekrarlanan cümle gönyenin 45 derece olduğudur ve bu cümle yalnız tek bir hâlde doğrudur: dört kenarlı, dik ve eğimsiz bir birleşimde. Kenar sayısı değişince açı değişir, parçalar aynı düzlemde mi yoksa bir prizma mı oluşturuyor sorusu makinedeki ayarı değiştirir, yanlar eğimliyse gönye ile şev artık birbirinden bağımsız iki sayıdır. Bu araç üç birleşim tipini ayrı ayrı çözer ve dördüncü bir şeyi daha söyler: gönyeli bir köşede parçanın dış yüz uzunluğu ile iç yüz uzunluğu aynı değildir, fark her uçta kalınlığın tanjantı kadardır.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Gönye ve şev açısı nasıl hesaplanır?
Önce planda dönüş açısı bulunur: kapalı bir çokgende dönüş, üç yüz altmışın kenar sayısına bölümüdür; tek bir köşede ise yüz seksenden iç açının çıkarılmasıyla bulunur. Bütün açılar bu dönüş açısının yarısından türer.
Çerçeve birleşiminde parçalar aynı düzlemdedir; testere tablası dönüş açısının yarısı kadar çevrilir, bıçak düşey kalır. Dört kenarlı bir çerçevede bu kırk beş derecedir, altıgen bir çerçevede otuz derece. Kutu birleşiminde parçalar bir prizma oluşturur; bu kez tabla düz kalır ve bıçak dönüş açısının yarısı kadar yatırılır.
Bileşik gönyede yanlar ayrıca eğimlidir ve iki sayı birden değişir: bıçak şevinin sinüsü, eğimin kosinüsü ile yarı dönüş açısının sinüsünün çarpımıdır; tabla gönyesinin tanjantı ise eğimin sinüsü ile yarı dönüş açısının tanjantının çarpımıdır. Eğim sıfırlandığında iki bağıntı da çerçeve ve kutu hâline geri döner — yani üç tip tek bir geometrinin özel hâlleridir.
Dihedral açı neden ayrı veriliyor?
Dihedral, iki yüzeyin gerçekte yaptığı açıdır. Eğimsiz bir kutuda plan açısına eşittir ve ayrı bir bilgi taşımaz. Yanlar eğildiği anda ise ikisi ayrışır: planda doksan derece görünen bir köşe, yanlar yatırıldığında doksan dereceden büyük bir gerçek açı yapar.
Bu ayrım kontrol için önemlidir. Kesim yapıldıktan sonra iki parçayı birleştirip açıyı ölçen usta, plan açısını değil dihedral açıyı ölçer. İkisini karıştırmak, doğru kesilmiş bir birleşimin yanlış sanılmasına yol açar.
Araç ayrıca şev yüzeyi genişliğini verir. Bıçak yatırıldığında kesilen yüz kalınlıktan geniş çıkar; tutkallanacak ve zımparalanacak yüzey budur. Kırk beş derecelik bir şevde bu yüzey kalınlığın yaklaşık bir buçuk katıdır ve dar bir kenarda birleşimin gücünü belirleyen şey tam olarak bu genişliktir.
Parça boyu neden dış ve iç olarak ayrılıyor?
Gönyeli birleşimde parça uçtan uca değil, gönyeli olarak kesilir. Dış yüzdeki kenar en uzun, iç yüzdeki kenar en kısadır; aradaki fark her uçta kalınlık çarpı yarı dönüş açısının tanjantı kadardır. Kırk beş derecelik bir gönyede bu fark her uçta kalınlığa eşittir.
Araç kesim listesini DIŞ yüz ölçüsüyle verir çünkü işaret genellikle dış yüzden konur, ve iç yüz uzunluğunu ayrı bir kalem olarak yazar. Çerçeve birleşiminde ayrıca uzun uç ile kısa uç arasındaki fark verilir; bu fark parça genişliğinden doğar ve işaretin nereye konacağını belirler.
Kenar bandı bu araçta yalnız görünen kenarlara sayılır; gönyeli uçlar bantlanmaz çünkü onlar birleşim yüzeyidir. TS EN 14749 ve TS EN 16122 birleşimlerin dayanım ve kararlılık deneylerini kapsar, ancak açı değeri bir standart konusu değildir — geometriden çıkar ve bu araçta öyle türetilir.
Sahadan: gönyede sonucu ne belirler?
Gönyede sonucu üç şey belirler: makine sıfırının doğruluğu · parçanın dayandığı yüzey · kesim sırası. Aşağıdakiler reçete değildir; makine kılavuzu ve uygulayıcı esastır.
Neden deneme kesimi yapılır?
Testere skalası ile gerçek açı arasında küçük sapmalar olabilir. Artık parçada iki uç kesip birleştirmek, sapmayı seri kesimden önce gösterir.
Kapalı çokgende küçük bir sapma her köşede birikir.
Kapalı çokgende hata neden büyür?
Sekiz kenarlı bir gövdede on altı gönye kesimi vardır. Her kesimde çeyrek derecelik bir sapma, son köşede birkaç derecelik açık olarak görünür.
Bileşik gönyede parça hangi yüzüne dayanır?
Parçanın hangi yüzü tablaya, hangi kenarı siperliğe dayandığı sonucu değiştirir. Aynı sayı, ters dayanmış parçada ayna görüntüsü bir kesim üretir.
Kesim yönü işaretlenerek çalışılması yaygındır.
Gönyeli birleşim neden açılır?
Gönye yüzeyi büyük ölçüde damar ucudur ve tutkalı emer. Biscuit, kavela ya da domino gibi ek bağlantılar bu yüzden yaygın kullanılır; birleşimin gücü yalnız tutkala bırakılmaz.
Sık sorulan sorular
Altıgen bir çerçevede gönye kaç derece?
Otuz derece. Altıgende iç açı yüz yirmi, dönüş altmış derecedir; çerçeve gönyesi dönüşün yarısıdır. Kırk beş dereceyle kesilen altıgen çerçeve hiçbir zaman kapanmaz.
Çerçeve ile kutu birleşimi arasındaki fark ne?
Çerçevede parçalar aynı düzlemde yatar ve tabla çevrilir; kutuda parçalar bir prizma kurar ve bıçak yatırılır. İki hâlde sayı aynı olabilir ama makinedeki ayar farklıdır.
Bileşik gönyede neden iki açı birden gerekiyor?
Eğimli bir yan, hem planda dönmek hem de düşeyden yatmak zorundadır. Tek bir ayarla bu iki hareket karşılanamaz; tabla gönyesi ve bıçak şevi birlikte kurulur.
Hesaplanan açıyı doğrudan makineye girebilir miyim?
Açılar geometrik türetmedir, ancak testere skalasındaki sıfır konumu makineye göre değişir. Seri kesimden önce artık parçada deneme birleşimi yapılması yaygın uygulamadır.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız açılar, parça ölçüleri ve miktardır. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.