HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Kum / Çakıl Yığını Hacmi — Şev Açısı ve Ton Karşılığı
Sahaya dökülmüş bir yığının yüksekliğini ölçmek çoğu zaman mümkün değildir; ölçülebilen şey taban çapıdır. Yığının kendi kendine aldığı eğim, malzemenin doğal şev açısıdır ve yükseklik bu açıdan türetilir. Aynı taban çapında kuru kum ile yıkanmış çakıl farklı yükseklikte durur, dolayısıyla farklı hacim verir. Bu araç yığını doğru geometriyle çözer: koni ise koni bağıntısıyla, sırt hâlinde serilmişse üçgen kesitli prizma artı iki yarım koni olarak. Ardından hacmi ıslak ve kuru kütleye çevirir; çünkü kantar fişi malzemenin içindeki suyu da tartar.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Yığın hacmi nasıl hesaplanır?
Önce yükseklik bulunur. Serbest dökülen malzeme kendi doğal şev açısında durur; taban çapının yarısı ile bu açının tanjantı çarpılınca tepe yüksekliği çıkar. 8 m taban çapı ve 34° şev açısında yığın yaklaşık 2,70 m yüksekliktedir. Sahada yükseklik gerçekten ölçülebiliyorsa o değer girilir ve araç şev açısından çıkan değeri yalnız karşılaştırma için gösterir.
Sonra biçim seçilir. Tek noktadan dökülen malzeme koni yapar ve hacmi taban alanının üçte biri ile yükseklikten çıkar. Kamyon yürüyerek boşaltmışsa yığın sırt (windrow) hâlindedir: ortada üçgen kesitli uzun bir gövde, iki uçta yarım koni vardır. Sırt uzunluğu girildiğinde araç ikisini toplar; koni bağıntısını tek başına kullanmak bu durumda hacmi belirgin biçimde eksik gösterir.
Son adım kütledir. Hacim, malzemenin yığın (gevşek) birim ağırlığıyla çarpılır. Yığın birim ağırlığı, malzemenin kendi tane yoğunluğundan farklıdır — taneler arasındaki boşluk hacme dahildir. Bu yüzden ocak ya da üretici beyanındaki yığın değerini girmek gerekir.
Nem neden ayrı gösteriliyor?
Kantarda tartılan kütle, malzemenin içindeki suyu da içerir. Yağmurdan sonra aynı yığın daha ağır tartar; oysa kuru malzeme miktarı değişmemiştir. Araç girdiğiniz nem yüzdesini kullanarak ıslak kütleyi kuru kütle ve su kütlesi olarak ikiye ayırır.
Bu ayrım özellikle harç ve beton karışımı için önemlidir: karışıma giren su miktarı, agreganın taşıdığı suyu da hesaba katar. Yığından alınan malzeme ıslaksa karışım suyunun azaltılması gerekir.
Kova ve sefer sayısı
Yığının taşınması iki farklı ekipmanla planlanır: yükleyici kovası ve kamyon kasası. Araç hacmi ikisine de bölerek kaç kova ve kaç sefer gerekeceğini verir. Kova adedi yükleme süresinin, sefer adedi ise nakliye planının girdisidir.
Kova ve kasa hacimleri makineye göre değişir; ikisi de ayarlanabilir bırakılmıştır. Yığın brandayla örtülecekse şev yüzeyi alanı da ayrı bir kalem olarak verilir — bu alan bindirme payı içermez.
Beton ve harç agregalarının tane sınıfı ile yığın birim ağırlığı gibi özellikleri TS EN 12620 kapsamında beyan edilir. Tedarikçinizin beyan ettiği değeri girmek, aracın varsayılanıyla yetinmekten her zaman daha yakın sonuç verir.
Sahadan: yığın ölçümünde nelere dikkat edilir?
Yığın hacmi tartışmalarının çoğu ölçüm noktasından ve biçim kabulünden çıkar. Aşağıdaki notlar reçete değildir; tedarikçinizin beyanı ve uygulayıcınız esastır.
Kamyon sayısı ile yığın hacmi neden tutmuyor?
Kamyonda taşınan malzeme yığında farklı sıkışır; ayrıca kasa hacmi ile gerçekte yüklenen hacim aynı olmayabilir. Yığın ölçümü bağımsız bir kontrol yöntemidir, kasa sayımının yerine geçmez.
Kasa hacmini ve doldurma pratiğini nakliyecinizle netleştirin.
Yığının tepesi düzleşmişse ne yapmalıyım?
Üstü kesilmiş yığın koni değildir; kepçe tepeyi düzlemişse hacim koni bağıntısından az çıkar. Bu durumda sırt uzunluğu girerek düz kısmı temsil etmek daha yakın sonuç verir.
Araç yığın yüksekliğinin taban çapını aşmasına izin vermez — böyle bir yığın doğal şevde duramaz.
Yağmurdan sonra ölçüm değişir mi?
Hacim büyük ölçüde aynı kalır ama kütle artar, çünkü malzeme su tutar. Bu yüzden araç ıslak ve kuru kütleyi ayrı satırlarda verir; kantar fişiyle karşılaştırırken ıslak satır kullanılır.
Zemin düz değilse ölçüm bozulur mu?
Evet. Eğimli zeminde yığının bir tarafı daha yüksek durur ve taban dairesi bozulur; bu durumda iki yönde ölçüp ortalama almak, tek ölçümden daha yakın sonuç verir.
Sık sorulan sorular
Taban çapını nasıl ölçmeliyim?
Yığının zeminle buluştuğu daireyi iki uçtan ölçün; düzgün değilse en büyük ve en küçük çapın ortalamasını alın. Çevre ölçtüyseniz çevreyi 3,14'e bölerek çapa çevirin.
Şev açısını nereden bulacağım?
Şev açısı malzemenin cinsine, tane şekline ve nemine göre değişir; ocak ya da tedarikçi beyanından alınabilir. Araç varsayılan olarak 34° kullanır ve değeri ayarlanabilir bırakır — çıkan yükseklik doğrudan bu açıya bağlıdır.
Sırt yığınında hangi uzunluğu gireceğim?
Yığının TEPE çizgisinin uzunluğunu girin, taban uzunluğunu değil. Araç iki uçtaki yarım konileri zaten ayrıca ekler; taban boyunu girmek hacmi olduğundan büyük gösterir.
Yığın birim ağırlığı ile tane yoğunluğu aynı şey mi?
Değil. Yığın birim ağırlığı, taneler arasındaki boşlukları da içeren gevşek hâlin ağırlığıdır ve tane yoğunluğundan düşüktür. Hacimden kütleye geçerken yığın değeri kullanılır.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız miktardır: m³ hacim, m yükseklik, ton kütle, kova ve sefer adedi. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.