HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Koni Açınımı Hesabı — Yelpaze Açısı, Yarıçaplar ve Sac Deseni
Koni açınımını çevre çarpı yükseklik sanan hesap parçayı dikdörtgen keser ve o parça hiçbir zaman kapanmaz. Açınım bir yelpaze dilimidir ve üç ölçüyle tanımlanır: dış yarıçap, iç yarıçap ve merkez açı. Üçü de tek bir satırdan, eğik yükseklikten türer — eğik yükseklik ise plan farkı ile yükseklik farkının dik üçgeninden çıkar. Bu araç üç ölçüyü verir, üstüne işaretleme tablosunu ekler ve açınımın kendi içinde kapanan bir kontrolünü basar: yelpazenin dış yay uzunluğu, alt dairenin çevresine eşit çıkmak zorundadır. Atölyede metreyle doğrulanabilen bu eşitlik, şablonun doğru olduğunun kanıtıdır.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Koni açınımı nasıl hesaplanır?
İlk sayı eğik yüksekliktir: alt yarıçap ile üst yarıçapın farkı bir dik kenar, koninin yüksekliği diğer dik kenardır; hipotenüs eğik yüksekliği verir. Bu ölçü açınım şeridinin genişliğidir ve plan ölçüsüyle karıştırıldığında parça kısa kalır.
İkinci sayı dış yarıçaptır: eğik yükseklik, alt yarıçapın yarıçap farkına oranıyla çarpılır. İç yarıçap ise dış yarıçaptan eğik yükseklik çıkarılarak bulunur; tam konide (üst çap sıfır) iç yarıçap da sıfırdır. Üçüncü sayı merkez açıdır: üç yüz altmış, yarıçap farkının eğik yüksekliğe oranıyla çarpılır.
Alt ve üst çap eşit olduğunda koni yoktur. Açınım artık bir yelpaze değil dikdörtgendir ve merkez açı tanımsızdır. Araç bu hâli bir hata gibi gizlemez, ayrı olarak bildirir ve şerit ölçülerini dikdörtgen olarak verir.
Şablonun doğruluğu nasıl kontrol edilir?
Yelpazenin dış yay uzunluğu, dış yarıçap ile radyan cinsinden merkez açının çarpımıdır. Bu çarpım cebirsel olarak sadeleşir ve tam olarak alt dairenin çevresini verir. Yani doğru çizilmiş bir açınımda dış yay, parçanın alt ağzının çevresine eşittir.
Araç iki değeri de ayrı ayrı basar. Şerit metreyle dış yayı ölçen usta, sonucu alt çapın pi katıyla karşılaştırarak şablonu kesmeden önce doğrulayabilir. Aynı kontrol iç yay ile üst daire çevresi arasında da geçerlidir.
İşaretleme tablosu bölüm sayısına göre üretilir ve her noktada hem yay ölçüsünü hem kiriş ölçüsünü verir. Yay şerit metreyle, kiriş düz cetvelle işaretlenir; ikisini birlikte vermek büyük yarıçaplı şablonlarda kümülatif hatayı azaltır.
Levhaya sığma ve ağırlık ne söylüyor?
Yelpaze dilimi geniş bir yay çizer ve kapladığı dikdörtgen çoğu zaman parçanın kendi ölçülerinden büyüktür. Araç bu dikdörtgeni yayın sınır noktalarından ölçer ve girdiğiniz levha ebadıyla karşılaştırarak sığıyor mu sığmıyor mu diye yazar. Sığmıyorsa çözüm fire değil, açınımı dilimlere bölmektir.
Yanal yüzey alanı pi çarpı alt ve üst yarıçapların toplamı çarpı eğik yüksekliktir. Sac ağırlığı bu alana bindirme payı eklenip kalınlık ve yoğunlukla çarpılarak bulunur; yoğunluk girdi olduğu için çelik ve alüminyum aynı araçta çalışır. TS EN 1506 dairesel kesitli sac kanalların boyutlarını, TS EN 12237 dayanım ve sızdırmazlığını kapsar.
Bütün ölçüler sacın nötr eksenine göredir. Büküm payı, yani K-faktörü, ayrı bir iştir ve bu araçta hesaplanmaz; kalın sacda bu farkın ayrıca dikkate alınması gerekir. TS EN 10143 sürekli sıcak daldırma kaplı sacın boyut ve şekil toleranslarını verir.
Sahadan: sac açınımında sonucu ne belirler?
Sac açınımında sonucu üç şey belirler: işaretleme yöntemi · dikiş tipi · büküm sırası. Aşağıdakiler reçete değildir; ürün föyü ve uygulayıcı esastır.
Büyük yarıçaplı yay nasıl çizilir?
Pergel yetmediğinde ip ve sabit nokta ya da bölüm tablosundan kiriş işaretleme kullanılır. Kiriş yöntemi kümülatif hatayı azaltır çünkü her nokta bir öncekinden değil merkezden ölçülür.
Bölüm sayısı arttıkça işaretleme hassaslaşır.
Dikiş payı nereye eklenir?
Kenetli dikişte iki kenara farklı pay, punta ya da kaynakta tek kenara pay verilmesi yaygındır. Pay ölçüsü dikiş tipine bağlıdır ve araçta girdi olarak durur.
Kalın sacda ölçü neden tutmaz?
Büküldüğünde sacın dış yüzü uzar, iç yüzü kısalır; nötr eksen ortada bir yerdedir. Kalınlık arttıkça bu fark büyür ve büküm payı ayrıca hesaplanır.
K-faktörü makine ve malzeme föyünden alınır.
Açınım levhaya sığmazsa?
Parça iki ya da daha çok dilime bölünür ve her dilim ayrı dikişle birleştirilir. Dilim sayısı arttıkça dikiş boyu ve işçilik artar; karar levha ebadı ile dikiş maliyeti arasında verilir.
Sık sorulan sorular
Tam koni ile kesik koni arasında ne fark var?
Tam konide üst çap sıfırdır; açınımın iç yarıçapı da sıfır olur ve yelpaze tam bir dilim halinde tepede birleşir. Kesik konide iç yarıçap dış yarıçaptan eğik yükseklik kadar küçüktür ve açınım halka dilimi biçimini alır.
Dış yay uzunluğu neden alt çevreye eşit çıkıyor?
Açınım, koninin yanal yüzeyinin gerilmeden düzleme açılmış hâlidir. Alt ağız yayın dış kenarına denk gelir, dolayısıyla uzunluğu değişmez. Bu eşitlik şablonun kendi içinde kapanan kontrolüdür.
Üst çapı alt çaptan büyük girersem ne olur?
Araç hata verir ve parçayı ters çevirip alt çapı büyük olan yüzü girmenizi ister. Bağıntı yönlüdür; iki çapın yerini değiştirmek geometriyi değil yalnız yönü değiştirir.
Büküm payı neden hesaplanmıyor?
Büküm payı sac kalınlığına, büküm yarıçapına ve makineye bağlıdır; tek bir katsayı ile temsil edilemez. Araç ölçüleri nötr eksene göre verir ve bu sınırı her çıktıda beyan eder.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız açınım ölçüleri, alan, ağırlık ve şablon tablolarıdır. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.