HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Çatı GES Ön-Boyutlama — Kaç Panel Sığar, Kaç kWp Eder?
«Çatıma kaç panel sığar?» sorusunun internetteki kestirme cevabı çatı alanını panel alanına bölmektir ve bu cevap HER ZAMAN fazla çıkar. Gerçek bir yerleşim problemidir ve üç kısıtı vardır. Birincisi kenar payı: parapet mesafesi, bakım yolu ve yangın erişimi için çatının çevresi boş bırakılır. İkincisi tam sayı kısıtı: modül ızgaraya tam oturur, artan şerit panel etmez — 3,4 modül genişliğinde bir alana üç modül girer, dördüncüsü girmez. Üçüncüsü ve en sert olanı gölge mesafesidir: teras çatıda modüller kendi eğimiyle kaldırıldığında öndeki sıra arkadakini gölgeler ve sıralar arasında boşluk bırakmak zorunda kalırsınız. Bu boşluk çoğu zaman modül boyunun iki katına çıkar ve sığan panel sayısını yarıya indirir. Araç üç kısıtı da uygular ve sonucu bir kWp ÖN-BANDI olarak verir. Bu bir proje değildir: yıllık üretim öngörüsü, dizge ve inverter tasarımı, şebeke bağlantısı ve çatının yük yeterliliği bu aracın kapsamı dışındadır. Araç fiyat vermez; çıktı yalnız adet, metre ve kWp'dir.
Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Sığan panel sayısı nasıl bulunur?
Önce yerleşim tabanı belirlenir. Paralel montajda — modüller eğimli çatı düzlemine yapışık serildiğinde — taban, eğimle büyümüş gerçek yüzeydir. Ağırlıklı montajda ise çatı düz kabul edilir ve taban plan alanıdır; modülün eğimi çatıdan değil ayaktan gelir.
Sonra kenar payı düşülür: her kenardan girilen mesafe kadar alan yerleşim dışı kalır. Kalan dikdörtgene modül ızgarası oturtulur ve burada tam sayı kısıtı çalışır — sütun sayısı ve sıra sayısı ayrı ayrı aşağı yuvarlanır, artan şerit hesaba girmez. Paralel montajda araç modülün iki yönünü de dener ve çok sığan yerleşimi seçer.
Son adım engel payıdır. Baca, çatı penceresi, klima ünitesi ve havalandırma bacası yüzünden ızgaranın bir kısmı kullanılamaz. Bu, yüzde olarak girilen bir düşümdür; engellerin yerleri projeden ölçülebiliyorsa pay düşürülebilir. Kalan adet, modülün tepe gücüyle çarpılıp bine bölünerek kWp ön-bandını verir.
Teras çatıda gölge mesafesi neden belirleyici?
Ağırlıklı (balastlı) montajda modüller güneşe dönük olsun diye bir açıyla kaldırılır. Kaldırılan her modül arkasına gölge düşürür ve gölgenin boyu güneşin yükseklik açısına bağlıdır. Gölgesiz sıra aralığı d = L·cos(β) + L·sin(β)/tan(α) bağıntısıyla bulunur; burada L modül boyu, β modül eğim açısı, α tasarım güneş yükseklik açısıdır.
Bağıntının ikinci terimi belirleyicidir. Güneş alçaldıkça — yani α küçüldükçe — tanjant küçülür ve aralık hızla büyür. Tasarım açısı olarak genellikle kış gündönümü öğle vakti güneş yüksekliği alınır; bu değer enleme bağlıdır ve yaklaşık olarak 90° − enlem − 23,44° ile kestirilir. Türkiye enlemlerinde 22° ile 28° arasında bir banda düşer.
Somut sonucu görmek için: 2,28 metre boyunda bir modül 15° eğimle kaldırıldığında ve tasarım açısı 25° alındığında sıra aralığı yaklaşık 3,47 metre çıkar. Yani modül boyunun yarısından fazlası boşluğa gider. Modül eğimini düşürmek aralığı kısaltır ama kışın verimi azaltır; bu bir tasarım tercihidir ve araç seçim önermez.
Aracın vermediği şeyler — sınırlar
Bu araç yıllık üretim öngörüsü VERMEZ. Üretim; konumun ışınım verisine, yönelime, gölge analizine, sıcaklık kayıplarına ve dizge/inverter tasarımına bağlıdır. Bunları modelleyen bir yazılım ve saha ölçümü gerekir; sonuç bir taahhüde dönüşür ve o taahhüt EPC firmasına aittir.
Panel verimi de künyesiz basılmaz. Araç size bir verim yüzdesi söylemez; modülün ebadını ve tepe gücünü SİZ föyden girersiniz, kWp buradan çıkar. Modül nitelendirme TS EN 61215, dizi tasarım gereksinimleri ise TS EN IEC 62548 kapsamındadır.
Şebeke bağlantısı ve başvuru süreci Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği (Resmî Gazete 12.05.2019, sayı 30772) çerçevesinde yürür; bağlantı kapasitesi dağıtım şirketinin görüşüne bağlıdır. Son olarak çatının ek yükü taşıyıp taşımadığı bir statik değerlendirmedir — özellikle ağırlıklı montajda balast kütlesi rüzgâr hesabına göre belirlenir ve bu araç kütle önermez.
Sahadan: kaç panel sığdığı neden hep az çıkar?
Kâğıt üstündeki alan ile gerçek yerleşim arasındaki fark, üç kısıtın toplamıdır. Aşağıdaki notlar reçete değildir; proje ve ilgili meslek mensubu esastır.
Alanı panel alanına bölersem ne kadar yanılırım?
Kenar payı, tam sayı kısıtı ve engeller birlikte sığan sayıyı belirgin biçimde düşürür; teras çatıda gölge mesafesi de eklenince sonuç kaba hesabın yarısına inebilir.
Kendi çatınızın engellerini ve parapet mesafesini projeden ölçün.
Modül eğimini artırırsam daha çok mu üretirim?
Eğim artınca kış performansı iyileşir ama sıra aralığı büyür ve çatıya daha az modül sığar. Toplam kurulu güç ile birim verim arasındaki bu değiş tokuş projeye göre çözülür.
Bu araç üretim modellemesi yapmaz; yalnız yerleşimi ölçer.
Balast kütlesini araç söylüyor mu?
Hayır. Balast miktarı rüzgâr yükü hesabına ve montaj sisteminin onaylı detayına bağlıdır. Araç yalnız kaç takoz noktası olacağını sayar.
Rüzgâr hesabı TS EN 1991-1-4 kapsamındadır; yetkili mühendisle çalışın.
Servis payını sıfırlarsam daha çok panel sığar mı?
Sayısal olarak evet, pratikte hayır. Bakım erişimi olmayan bir dizi temizlenemez ve arızada müdahale edilemez; yangın erişim koridoru ise ayrı bir gerekliliktir.
Sık sorulan sorular
Modül ebadını ve gücünü nereden gireceğim?
Üreticinin modül föyünde yazar: en, boy ve tepe gücü (Wp). Araç varsayılan olarak yaygın bir ebadı gelir ama sonucu doğru kılan sizin föy değerinizdir.
Paralel mi ağırlıklı mı seçmeliyim?
Eğimli bir çatınız varsa ve modüller çatı düzlemine yapışık serilecekse paralel seçin. Düz/teras çatıda modüller açı verilerek kaldırılacaksa ağırlıklı seçin; bu durumda sıra aralığı hesaba girer.
Tasarım güneş yükseklik açısını kaç girmeliyim?
Kış gündönümü öğle vakti güneş yüksekliği yaygın tercihtir ve yaklaşık 90° − enlem − 23,44° ile kestirilebilir. Daha küçük açı girmek daha güvenli ama daha seyrek bir yerleşim üretir.
Çıkan kWp değeriyle başvuru yapabilir miyim?
Hayır. Bu bir ön-banttır; başvuru ve bağlantı süreci projelendirme ister. Araç yerleşim büyüklüğünü kestirmek için vardır, proje yerine geçmez.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız adet, metre, metrekare ve kWp'dir. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.