Panel çitte direk sayısı hattı panel boyuna bölerek bulunmaz: açık bir hatta aralık sayısının bir fazlası kadar direk gerekir, kapanan bir çevrede ise aralık sayısı kadar. 40 metrelik bir hatta 3 metrelik tek kapı varsa 15 açıklık çıkar ama direk sayısı 17'dir; ikisi kapı direği, ikisi hattın uçlarıdır.
Panel çit metrajı ilk bakışta tek bir bölmeye benzer: hattın boyunu panel genişliğine böl, çıkan sayı kadar panel ve direk ısmarla. Panel tarafında bu yaklaşım işe yarar, direk tarafında yaramaz — çünkü direkler panellerin arasında değil, uçlarında durur. Bir kapı eklendiğinde fark daha da açılır. Aşağıdaki bölümler önce bölmenin nerede koptuğunu, sonra açık hat ile kapalı çevre ayrımını, kapının hattı nasıl böldüğünü, direk boyunun neden çit yüksekliğinden uzun olduğunu ve temel kalemlerinin neden ikiye ayrıldığını ele alıyor.
Hattı panel boyuna bölmek neden eksik direk verir?
Bölme işlemi açıklıkları sayar, direkleri değil. Her panel iki direk arasına oturur ve komşu paneller aradaki direği paylaşır; bu yüzden düz bir hatta direk sayısı açıklık sayısından bir fazladır. Bir çite bakınca görülen şey de budur: paneller arada, direkler uçlarda. Bölme sonucunu doğrudan direk adedi yazmak, hattın son ucundaki direği hesaba katmamak demektir ve sonuç her zaman aynı yönde, eksik çıkar.
Fark tek bir direk gibi görünür ama tek direk değildir. Her direk kendi temelini, kendi kazısını ve kendi bağlantı kelepçelerini getirir; hat kapılara bölündüğünde ise eksik kalan direk sayısı büyür. Üstelik bu kalemler birbirini takip eder: eksik yazılan bir direk, eksik kazı ve eksik beton demektir. Bu yüzden metraja bakarken sorulacak cümle kısadır — bu adet bölmeden mi çıktı, yoksa uçlar ve kapılar tek tek sayıldı mı? Sayım yönteminin adı da bu yüzden önemlidir: aralık ayrı, direk ayrı sayılır.
«Aralık ve Direk»: açık hat ile kapalı çevre farkı
Kural iki cümleyle özetlenir. Açık bir hatta, yani başı ve sonu olan bir çit dizisinde direk sayısı aralık sayısının bir fazlasıdır. Kapanan bir çevrede, yani bahçenin dört yanını dolaşıp başlangıca dönen bir hatta ise son panel ilk direğe bağlanır ve direk sayısı aralık sayısına eşit olur. Aradaki tek direklik fark, hattın kapanıp kapanmadığından doğar; hesabın kendisi değişmez.
Bu ayrım pratikte sık atlanır, çünkü aynı bahçe iki farklı kurguyla çitlenebilir. Kırk metrelik bir hat düz bir sınır boyunca uzanıyorsa 16 aralık 17 direk ister; aynı kırk metre bir parselin dört yanını kapatıyorsa 16 aralık 16 direk ile kapanır. Köşeler ayrıca not edilir: köşe direği iki yönden yük aldığı için ara direkten farklı davranır ve uç direkleriyle birlikte payanda istemesi beklenir. Payanda adedi de bu yüzden köşe sayısına bağlanır, hat boyuna değil. Hattın kapanıp kapanmadığı bu yüzden metrajın ilk sorusudur, son ayrıntısı değil.
Kapı hattı nasıl böler?
Bir kapı hattı yalnız kısaltmaz, ikiye ayırır. Kapının iki yanına kanadın ağırlığını taşıyacak ayrı direkler gelir ve bu direkler komşu parçaların uçlarını da karşılar. Sonuç şudur: k kapılı bir hat k artı bir parçaya bölünür, her parça kendi uçlarını ister ve ara direk sayısı toplam açıklıktan parça sayısı kadar eksilir. Kırk metrelik hatta üç metrelik tek kapı varsa net hat 37,00 metre kalır ve 2,50 metrelik panelle 14 tam panel ile bir kesik panel, yani 15 açıklık çıkar.
Sayım o zaman şöyle yürür: hattın iki gerçek ucu için 2 direk, ara direkler için 15 eksi 2 parça yani 13 direk, kapı için 2 direk — toplam 17. Aynı hattı bölmeyle hesaplayan bir metraj 15 yazar ve iki direk eksik kalır. Kapı direkleri ayrıca ayrı satırdır, çünkü kanat yükü taşıdıkları için gömme derinlikleri ve temelleri hattın ara direklerinden farklı projelendirilir. Aynı sayıda direk yazan iki teklif, kapı direği satırı olmadığında aynı işi anlatmıyor olabilir.
| Adım | İşlem | Miktar | Direk toplamı |
|---|---|---|---|
| Net hat | 40,00 − 3,00 kapı | 37,00 m | — |
| Açıklıklar | 14 tam panel + 1 kesik | 15 adet | — |
| Uç direkleri | hattın iki gerçek ucu | 2 adet | 2 |
| Ara direkler | 15 açıklık − 2 parça | 13 adet | 15 |
| Kapı direkleri | 1 kapı × 2 | 2 adet | 17 |
Direk boyu çit yüksekliğiyle aynı mıdır?
Değildir. Direk, panelin yüksekliğine ek olarak zemine gömülen bir parça taşır; sipariş edilen profil boyu bu ikisinin toplamıdır. Bir buçuk metrelik panel altmış santim gömme derinliğiyle kurulduğunda direk boyu 2,10 metre olur. Bu ayrım profil metretülünü doğrudan büyütür: 17 direkli bir hatta panel yüksekliği üzerinden yazılan bir metraj, gerçekte gereken profilin belirgin bir bölümünü hesaba katmamış olur.
Gömme derinliği bir tercih değil, zemin ve konum sonucudur; bu yüzden teklifte hangi derinliğin kabul edildiği yazılı olmalıdır. Yanına iki satır daha gelir: kelepçe ve payanda. Kelepçe adedi panel başına bağlantı sayısıyla çarpılarak bulunur ve panel adedine bağlıdır. Payanda ise yalnız uç ve köşe direklerinde istenir, çünkü orada gerginlik tek yönlü kalır; ara direkler payanda istemez. Üç satır da alanla değil adetle ölçülür ve metrekare üzerinden verilen bir bedelin içinde görünmez. Panel adedi değişmeden direk adedi değişebilir; bu yüzden iki satırın birbirinden türetilmesi doğru sonuç vermez.
Temel kazısı ile beton hacmi neden ayrı satırdır?
Çünkü çukur direkten geniş açılır ve direğin gövdesi betonla dolmaz. Kazı hacmi çukurun tamamıdır; beton hacmi ise o çukurdan direğin gömülü bölümünün hacmi düşülerek bulunur. Otuz santim çapında ve altmış santim derinliğindeki bir çukur direk başına 0,042 metreküp kazı verir; 17 direkte 0,72 metreküp eder. Aynı hatta beton 0,69 metreküp çıkar, çünkü direk profillerinin gömülü bölümü hacmin bir kısmını kaplar.
Aradaki fark küçük görünür ama iki kalem iki ayrı işi anlatır. Kazı bir işçilik ve nakliye kalemidir; çıkan toprağın nereye gideceği ayrı bir sorudur. Toprağın sahada serilip serilemeyeceği de ayrı bir karardır ve nakliye kalemini doğrudan değiştirir. Beton bir malzeme kalemidir ve sınıfı ayrıca yazılır. İkisi tek satırda toplandığında hangi işin kimde olduğu görünmez olur; şantiyede en sık tartışma çıkan yerlerden biri de burasıdır. Çukur çapı ve derinliği zemin koşuluna göre değiştiği için bu iki satırın hangi kabulle yazıldığı teklifte belirtilmelidir.
Teklifte hangi satırlar aranır, kendi ön-metrajınız nasıl çıkar?
Aranacak satırlar şunlar: hat uzunluğu ve hattın kapanıp kapanmadığı, köşe sayısı, kapı adedi ve genişliği, panel ölçüsü ve adedi, direkler türlerine ayrılmış hâlde, direk profili boyu ve gömme derinliği, kelepçe adedi, payanda adedi, kazı hacmi ile beton hacmi ayrı ayrı, yüzey işlemi. Kesik panel de ayrı bir satırdır: hat panel genişliğine tam bölünmediğinde son açıklık daralır ve o panel kesilerek kullanılır.
Kaba çizgi elde de çıkar: hattı köşelerden parçalara ayırıp her parçayı ayrı satıra yazın, kapı genişliklerini düşün, kalan boyu panel genişliğine bölüp açıklık sayısını bulun, açık hatlarda bir ekleyin, kapalı çevrede eklemeyin, kapı başına iki direk yazın. nonform.ai üretilebilir tasarım platformunun panel çit aracı bu adımları sırayla tutar ve direkleri türlerine ayırarak, temel kazısıyla betonu ayrı satırlarda verir. Dönen çıktı bir ön-metrajdır: miktar verir, direk kesitinin ya da temel ölçüsünün yeterliliği hakkında bir sonuç bildirmez.
İlgili rehberler
- İskele Metrajı: Ankraj Adedi Cephe Alanından Çıkmaz
- Aynı İşe İki Farklı Miktar: Metrajda m², mtül, Adet Farkı
- Kazı Metrajı: Proje Hacmi mi, Kamyon Hacmi mi? «Üç Hacim Kuralı»
- Alçıpan Bölme Duvar Metrajı: Aynı Duvar, İki Farklı Profil Miktarı
- Laminat Parke Kaç Paket Gerekir? Metrekare Sipariş Birimi Değildir
- Şerit Temelde Kaç m³ Kazı ve Beton Çıkar? «Kazı Tabanı»
Sık sorulanlar
Panel çitte kaç direk gerekir?
Açık bir hatta aralık sayısının bir fazlası, kapanan bir çevrede ise aralık sayısı kadar. Kapı varsa hesap değişir: her kapı hattı böler ve kendi iki direğini getirir. Kırk metrelik hatta üç metrelik tek kapı varsa 15 açıklık çıkar ve toplam 17 direk gerekir — 2 uç, 13 ara, 2 kapı direği. Bölme sonucunu doğrudan direk adedi yazmak eksik verir.
Kapalı bahçe çevresinde de bir direk fazla mı gerekir?
Hayır. Kapanan hatta son panel ilk direğe bağlandığı için direk sayısı aralık sayısına eşit olur. Açık hatta ise başlangıç ve bitiş ayrı iki direktir ve sayı bir fazladır. Aynı uzunluktaki bir çit, kapanıp kapanmamasına göre bir direk fark eder. Köşeler bu sayıyı değiştirmez ama payanda ihtiyacını değiştirir, çünkü köşe direği iki yönden yük alır.
Kapı direkleri neden ayrı satırda yazılır?
Kanat ağırlığını taşıdıkları için hattın ara direklerinden farklı boyutlandırılırlar; gömme derinliği ve temel ölçüsü ayrı projelendirilir. Ayrıca hattı bölerler: bir kapı hattı iki bağımsız parçaya ayırır ve her parça kendi uçlarını ister. Aynı toplam direk sayısını yazan iki teklif, kapı direği satırı ayrı görünmüyorsa aynı işi anlatmıyor olabilir.
Direk boyu çit yüksekliği kadar mıdır?
Değildir. Sipariş edilen profil boyu, panel yüksekliği ile gömme derinliğinin toplamıdır. Bir buçuk metrelik panel altmış santim gömme derinliğiyle kurulduğunda direk boyu 2,10 metre olur. Panel yüksekliği üzerinden yazılan bir metraj, gereken profilin belirgin bir bölümünü hesaba katmaz. Gömme derinliği zemin koşuluna göre belirlendiği için teklifte hangi derinliğin kabul edildiği yazılmalıdır.
Temel için ne kadar beton gerekir?
Kazı hacmi ile beton hacmi aynı sayı değildir. Çukur direkten geniş açılır; beton o çukuru doldurur ama direğin gömülü gövdesinin kapladığı hacim beton değildir. Otuz santim çapında ve altmış santim derinliğindeki çukurlarla 17 direkte kazı 0,72 metreküp, beton 0,69 metreküp çıkar. İki kalem ayrı satırda yazılır, çünkü biri işçilik ve nakliye, diğeri malzeme kalemidir.
Bu konudaki ücretsiz hesap araçları
Yazıdaki kalemleri kendi ölçünle çalıştır.
Hat uzunluğunu, köşe ve kapı sayısını gir; panel, direk türleri, kelepçe ve temel kalemleri ayrı satırlarla dönsün.
Çit ön-metrajını kendi hattınla çıkar →