nonform.ai
İş Ortağı

nonform Araçlarını AI Asistanınızdan Çağırmak: Dört Yanıt Alanı

7 dk okuma

nonform'un yapı hesap araçları bir AI asistanına Model Context Protocol sunucusu ya da HTTP ucu üzerinden bağlanır; hesap, dil modelinin aritmetiğinde değil sunucudaki motorda yapılır. Anahtar ya da hesap gerekmez. Gelen yanıtı denetleme yolu «Dört Yanıt Alanı»dır: sonuç, kullanılan varsayımlar, norm kontrolü, sınır. 4 alandan biri eksikse yanıt teklife çevrilmez.

Ekipte kimse asistanı bırakmıyor; ama herkes çıkan sayının altına gizlice bir de kendi hesabını yapıyor. İkinci hesabı yapıyorsanız birincisi zaten iş görmüyordur. Asıl sorun asistanın kullanılması değil, yanıtın nereden geldiğinin belli olmaması: aynı cümle bazen bir hesaptan, bazen makul bir tahminden geliyor ve ikisi de aynı özgüvenle yazılıyor.

«Dört Yanıt Alanı» şeması: sonuç, kullanılan varsayımlar, norm kontrolü ve sınır alanları dört kart hâlinde
Her kartın alt yarısında alanın nonform yanıtındaki karşılığı yazılı: rıht adedi, kullanılan varsayılanların listesi, norm seviyesi ve net fiyat alanının bulunmaması.

Ekibiniz zaten asistana soruyor; çıkan sayıyı kim denetliyor?

Teknik ofiste akış çoktan kuruldu: metraj asistana soruluyor, çıkan sayı elle tabloya giriliyor, tablodan teklif çıkıyor. Zincirin ortasındaki halka görünmez olduğu için de denetlenmiyor. Asistan o kalemi gerçekten hesapladı mı, yoksa makul görünen bir sayı mı üretti — cümleye bakarak ayırt edemezsiniz, çünkü iki durumda da ton aynıdır: sakin, düzgün, emin. Yanıtın kendisi, nereden geldiğini söylemez; söylemesi gerektiğini de kimse ondan istememiştir.

Bu tedirginliğin ölçülmüş bir karşılığı var. Avrupa Yayın Birliği koordinasyonunda, BBC yürütücülüğünde yapılan «News Integrity in AI Assistants» araştırması (Ekim 2025), 18 ülkeden 22 kamu yayıncısının 14 dilde değerlendirdiği 3.000'den fazla yanıtın yüzde 45'inde en az bir ciddi sorun buldu. Ölçüm haber yanıtları üzerinde yapıldı; metraj sorusuna birebir taşınmaz. Taşınan şey mekanizmadır: yanıtın nereden geldiği yazılmadığında kimse fark etmiyor. «Dört Yanıt Alanı» tam bu boşluğu kapatmak için var; kaynağı görünmeyen bir sayıyı ekipte tartışılabilir hâle getirir.

«Dört Yanıt Alanı» nedir, bir yanıtta neye bakılır?

«Dört Yanıt Alanı», bir asistan yanıtını teklife çevirmeden önce aranan dört şeydir. Birincisi sonuç: sorulan işin miktarı ya da ölçüsü, birimiyle, tek bir yerde yazılı. İkincisi kullanılan varsayımlar: sonucun hangi kabullerle çıktığı yanıtın içinde listeli. Üçüncüsü norm veya kontrol durumu: uygun mu, sınırda mı, ihlal mi — atfıyla birlikte. Dördüncüsü sınır: yanıtın neyi vermediği. Kural tek cümle: dördü birden dönmeyen bir yanıt teklife çevrilmez; çünkü itiraz edilecek bir yeri yoktur, o yüzden ekipte kontrolsüz kullanılır.

Karar akışı: dört alan sırayla sorulur, eksik gelen her alanın yanıtı teklif olmaktan nasıl çıkardığı
Akış tablonun sıralı hâlidir: ilk eksik alanda durur. Dördü de geldiğinde yanıt tartışılabilir olur; teklife geçme kararı yine imzayı atan kişide kalır.

Bu dörtlü keyfî bir tercih değil; makine tarafında zaten kurulu bir karşılığı var. Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Araçlar bölümü, bir aracın çıktı şeması tanımlayabileceğini, tanımlandıysa sunucunun bu şemaya uyan yapılandırılmış sonuç vermek zorunda ve istemcinin de bunu doğrulaması gerektiğini söyler. Yani yanıtın hangi alanları taşıyacağı sözleşmeye bağlanabilir bir şeydir. Çıktı şemasını siz yazmazsınız, doğru; ama hangi aracı bağlarsanız bağlayın, dönen yanıtta bu dört alanın olup olmadığını okuyarak görebilirsiniz. Asıl işiniz bu: bağlamak değil, bakmak.

Bu tablo «Dört Yanıt Alanı»nın her birini, bir asistan yanıtında hangi biçimde görünmesi gerektiğini ve o alan eksik geldiğinde işin nerede tökezlediğini gösterir.
AlanYanıtta ne aranırnonform yanıtındaki karşılığıEksikse ne olur
1 — SonuçMiktar ya da ölçü, birimiyledata.ozet.toplamRihtAdedi = 18, litre ihtiyacı, rıht ve basamak dağılımıCümle var, sayı yok; ekip yine elle hesaplar
2 — Kullanılan varsayımlarHesabın hangi kabulle yapıldığıhesapla_ic_cephe_boya yanıtındaki kullanılan varsayılanların listesiSonuç tartışılamaz; itiraz gelince kimse nereye bakacağını bilmez
3 — Norm / kontrolUygun, sınırda ya da ihlal — atfıyladata.normSeviyesi ve yönetmelik maddesine atıflı norm kontrolleriSınırda bir çözüm «olur» sanılır, sahada geri döner
4 — SınırYanıtın neyi vermediğiYanıt şemasında net fiyat alanının bulunmaması, kapsam feragatiGösterge teklif sanılır, müşteriye söz verilir
Kaynak: Alan adları nonform araç uçlarının yanıtından; yapılandırılmış çıktı ve çıktı şeması zorunluluğu Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Araçlar bölümünden.

nonform araçları bir asistana nasıl bağlanır, ne gerekiyor?

Bağlantı tek adres üzerinden kurulur: asistanınızın bağlayıcı ayarlarına uzak bir MCP sunucusu eklersiniz ve adres olarak https://www.nonform.ai/api/agent/mcp yazarsınız. Aktarım türü streamable HTTP'dir. Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Aktarımlar bölümü iki standart aktarım tanımlar — stdio ve Streamable HTTP — ve ikincisinde sunucunun tek bir HTTP yolu sunmasını, o yolun hem POST hem GET desteklemesini zorunlu kılar.

Kimlik doğrulama, anahtar ya da hesap gerekmez; kullanımı ücretsizdir. Burada bir dürüstlük notu şart: Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, sunuculara tüm bağlantılar için düzgün kimlik doğrulama uygulamasını önerir. Bizdeki anahtarsızlık protokolün varsayılanı değil, bilinçli bir tasarım tercihidir — araçlar salt-okunurdur, kişisel veri istemez, kayıt oluşturmaz. Bağlantı kurulunca asistan araç listesini kendisi okur: keşif tools/list, çağrı tools/call metoduyla yapılır. Yani araçların adını elle girmezsiniz; asistan neyi çağırabileceğini bağlantı anında öğrenir ve yazdığınız istemi uygun araca kendisi eşler. MCP kullanmıyorsanız aynı araçlar düz HTTP ile de çağrılır; uç kalıbı https://www.nonform.ai/api/agent/arac/{slug} biçimindedir. Kurulum tarafında yapılacak iş bu kadardır.

Bir istem yazınca gerçekte ne gidiyor, ne dönüyor?

«nonform araçlarıyla kontrol et: 4000 mm genişlik, 3000 mm derinlik, 2600 mm yükseklikte lamelli bir pergola İstanbul'da üretilebilir mi?» cümlesi check_feasibility aracını çağırır; yanıtta yapılabilirlik (evet, koşullu, hayır), gösterge fiyat aralığı, fiyatı değiştiren sürücüler ve uyarılar bulunur, net fiyat dönmez. «nonform hesap aracıyla hesapla: 3,2 m × 2,8 m ölçüsünde, 2,7 m tavan yüksekliğinde bir odanın iç cephe boyası için kaç litre boya gerekir?» cümlesi hesapla_ic_cephe_boya aracını çağırır; net alan, kat sayısına göre litre ihtiyacı, ambalaj önerisi ve kullanılan varsayılanların listesi döner.

Üçüncüsü hesapla_doner_90_merdiven: rıht adedi, rıht yüksekliği, basamak genişliği, eğim açısı, baş kurtarma yüksekliği, kesim listesi ve yönetmelik maddesine atıflı norm kontrolleri. Sayı görmek isteyene: doner-90-merdiven ucuna 280 cm kat yüksekliği, 340×340 cm kova, 100 cm kol genişliği, sola dönüşlü ve sahanlıklı çözüm gönderildiğinde 2026-07-29'da uçtan ölçülen alanlardan bazıları data.ozet.toplamRihtAdedi 18, data.ozet.rihtYuksekligiCm 15,6, data.ozet.egimAciDerece 27,4 ve data.normSeviyesi uygun oldu; yanıt zarfı ok, data ve request_id alanlarından oluşur. Böylece «Dört Yanıt Alanı» somutlaşır: sonuç, kullanılan varsayımlar, norm kontrolü ve — net fiyatın hiç dönmemesiyle — sınır.

Yanıtta neden net fiyat yok, sınır nerede biter?

Hesap araçlarının yanıt şemasında net fiyat alanı bulunmaz. Sebebi yalın: fiyat firmaya, kesime, malzemeye ve bölgeye göre değişir, tek bir rakam yanıltır. Fiyat sorulduğunda dönen şey bir aralık ve o aralığı oynatan sürücülerdir — açıklık, profil serisi, cam tipi, montaj erişimi gibi kalemler. Kesin teklif uygulamacı firmadan alınır. Bu, «Dört Yanıt Alanı»nın dördüncü alanının somut hâlidir: yanıt neyi vermediğini kendisi yazar. Bir aralığı teklif diye ilettiğinizde eksik olan şey rakam değil, o cümledir.

Sınır şeması: net fiyat yokluğu, kapsam dışı hesaplar, tekrarlanabilirlik ve veri sorumluluğu kutuları
Alt bantta beşinci sınır duruyor: istek hızı aşılırsa uç 429 döner (RFC 6585, 4. bölüm) ve araç çağrısını reddedebilecek bir insanın devrede kalması istenir.

Kapsam sınırı da açıkça yazılıdır: araçlar malzeme miktarı ve geometri hesaplar, taşıma veya statik hesabı yapmaz, ruhsat değerlendirmesi yerine geçmez. Teknik sınır ise istek hızıdır. Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Araçlar bölümü, sunuculara araç çağrılarını hız sınırına bağlamayı zorunlu tutar; nonform'da bunun karşılığı IP başına dakikalık istek sayısıdır. Sınır aşılırsa uç 429 döner ve bir süre sonra kendiliğinden açılır. 429'un adı Too Many Requests'tir ve RFC 6585'in 4. bölümünde tanımlanır.

Müşteri bilgisi asistana girilmeli mi, ekibe hangi kural konur?

Araçlar kişisel veri istemez: girdiler ölçü ve malzeme seçimleridir; isim, telefon, e-posta ya da adres alanı yoktur. Uçlarda yalnız anonim kullanım ölçümü tutulur — hangi araç çağrıldı, hangi büyüklükte. Ama asıl karar bizim tarafımızda değil sizin tarafınızda alınıyor: müşterinin adını, adresini ya da telefonunu asistanın istem kutusuna yazan sizseniz, o veriyi işleyen de sizsiniz. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 4/2, kişisel verilerin işlenmesinde belli ilkelere uyulmasını zorunlu kılar; (ç) bendi «işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma» ilkesidir. Pratik karşılığı sade: bir metraj sorusunu yanıtlamak için müşterinin adına ihtiyaç yoktur, ölçüyü yazmak yeter.

Ekibe konacak tek kural da buradan çıkıyor. Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Araçlar bölümü, güven ve güvenlik gerekçesiyle araç çağrısını reddedebilecek bir insanın devrede kalmasını ister; ayrıca istemcilere, sunucuya gitmeden önce araç girdilerini kullanıcıya göstermesini önerir. Kuralı şöyle yazın: sonuç, kullanılan varsayımlar, norm kontrolü ve sınır — «Dört Yanıt Alanı»nın dördü birden gelmeyen bir yanıt teklife çevrilmez. Çevrilirse o sayı artık asistanın değil, imzayı atan kişinin sayısıdır.

İlgili rehberler

Sık sorulanlar

Bu araçları çağırmak için hesap açmam ya da anahtar almam gerekiyor mu?

Hayır. MCP sunucusu ve HTTP araç ucu ücretsizdir; kayıt, anahtar ya da kart istemez. Tek sınır, kötüye kullanımı önleyen IP başına dakikalık istek sayısıdır; sınır aşılırsa uç 429 döner ve bir süre sonra kendiliğinden açılır. 429'un adı Too Many Requests'tir ve RFC 6585'in 4. bölümünde tanımlanır.

Asistanım bir araç çağırdığında müşterimin bilgileri bir yere gidiyor mu?

Araçlarda isim, telefon, e-posta ya da adres alanı yoktur; sunucuya giden şey yalnız yazdığınız ölçüler ve malzeme seçimleridir, uçlarda da yalnız anonim kullanım ölçümü tutulur. Yani veriyi taşıyan taraf araç değil, istem kutusuna ne yazdığınızdır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 4/2(ç), kişisel verilerin işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını ister; hesap için gerekmeyen alanı yazmayın — zaten gerekmiyor.

Hesap Merkezi'ne yeni bir araç eklendiğinde kurulumu tekrarlamam gerekir mi?

Hayır. Araç listesi tek bir manifestten türer; merkeze yeni bir araç eklendiğinde MCP tool'u da kendiliğinden oluşur. Asistan listeyi tools/list ile kendisi okur ve liste değiştiğinde sunucu bildirim gönderebilir — Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Araçlar bölümü.

Aynı soruyu iki kez sorunca neden aynı sayı geliyor?

Hesap, dil modelinin aritmetiğinde değil sunucudaki motorda yapıldığı için araçlar deterministiktir: aynı girdi aynı çıktıyı verir. Ama tekrarlanabilirlik doğruluk garantisi değildir: aynı varsayım aynı sonucu iki kez verir, doğru varsayım olduğunu göstermez. «Dört Yanıt Alanı»nın dördüncü alanı olan sınır — yanıtın neyi vermediği, örneğin net fiyat vermediği ve kesin teklifin uygulamacı firmadan alınacağı — bu yüzden ikinci okumada da atlanmaz.

Yanıttaki gösterge aralığını müşteriye teklif olarak gönderebilir miyim?

Hayır. Hesap araçlarının yanıt şemasında net fiyat alanı bulunmaz; fiyat sorulduğunda aralık ve o aralığı değiştiren sürücüler döner. Dönen şey bir göstergedir, sözleşme değil. Kesin teklif, ölçüyü yerinde alan uygulamacı firmadan alınır.

Asistanın araç çağırmasını benim onaylamam gerekir mi?

Onay isteyip istemeyeceğini asistan yazılımınızın ayarı belirler; ama Model Context Protocol şartnamesi 2025-06-18, Araçlar bölümü, güven ve güvenlik gerekçesiyle araç çağrısını reddedebilecek bir insanın devrede kalmasını ve hangi araçların modele açıldığının arayüzde görünmesini ister. nonform araçları salt-okunurdur: kayıt oluşturmaz, yan etki üretmez. Bu yüzden asıl onaylanması gereken şey çağrının kendisi değil, dönen sayının teklife geçmesidir.

Sunucu adresi, dört adımlık bağlantı akışı, kopyalanabilir istem örnekleri ve yanıttan seçilmiş alanlar tek sayfada.

Bağlantı adımlarını ve örnek istemleri gör →