Alçı torbayla kilogram üzerinden, duvar ise metrekareyle satılır; ikisini bağlayan tek büyüklük sıva kalınlığıdır. Föy değeri kilogram bölü metrekare çarpı santimetre olarak verilir. Örnek 38,29 metrekarelik odada 12 milimetre kalınlık ve 10 birimlik sarfiyatla 496,24 kilogram çıkar; bu da 35 kilogramlık ambalajla 15 torba eder. 8 milimetrede 10, 20 milimetrede 24 torba olur.
Sıva metrajı çoğu zaman iki sayıyla kapatılır: duvarın metrekaresi ve torbanın kilogramı. Bu iki sayı doğrudan birbirine bölünemez, çünkü farklı büyüklükleri ölçerler. Aradaki köprüyü kalınlık kurar ve kalınlık, teklifte en az yazılan ama sonucu en çok değiştiren girdidir. Aşağıdaki bölümler önce köprünün nasıl kurulduğunu, sonra kalınlık ile föy değerinin ayrı ayrı ne yaptığını ele alıyor. Ardından boşluk düşümü ile fire payının hangi sırada girdiğine, sıvanın yanında hangi kalemlerin durduğuna bakıyor.
Metrekare neden tek başına torba sayısı vermez?
Torba bir ağırlık taşır, duvar ise bir yüzeydir. Bir kilogramın kaç metrekare kapattığını söyleyebilmek için o kilogramın yüzeye ne kadar kalınlıkta serileceğini bilmek gerekir. Üreticiler bu yüzden sarfiyatı tek bir sayı olarak değil, kilogram bölü metrekare çarpı santimetre olarak yazar; değer ancak kalınlıkla çarpıldığında metrekare başına ağırlığa döner.
Örnek odada dört duvarın brüt yüzeyi 42,00 metrekare. Kapı 0,90 × 2,10, pencere 1,40 × 1,30 metre; düşümleri 3,71 metrekare. Sıva yapılacak net yüzey 38,29 metrekare kalıyor. Bu yüzeye 12 milimetre kalınlıkta ve 10 birimlik föy değeriyle sıva yapılıyor. Yüzde 8 fire payı dâhil toz miktarı 496,24 kilogram çıkıyor; 35 kilogramlık ambalajla 15 torba eder. Bu tek satırın içinde iki ayrı kabul duruyor: yüzeyin ortalama kalınlığı ve ürünün föy değeri. İkisi de tartışılmadan geçerse torba adedi tek başına bir şey anlatmaz. Aynı odada kalınlık yazılmadan yapılan bir hesap, hangi sayıyı verirse versin bir kabulü gizler. O kabul de çoğunlukla tartışılmadan geçer.
«Kalınlık Köprüsü»: 8 milimetre ile 20 milimetre arasında ne var?
Kalınlık toz miktarını doğrusal büyütür, ama sipariş kalemine tam sayı torba olarak yansır. Aynı odada 8 milimetre kalınlıkta 330,83 kilogram ve 10 torba gerekiyor; 12 milimetrede 496,24 kilogram ve 15 torba. 15 milimetrede 620,30 kilogram ve 18 torba; 20 milimetrede 827,06 kilogram ve 24 torba çıkıyor. Baştan sona fark 14 torbadır.
Baştan sona toz miktarı 330,83 kilogramdan 827,06 kilograma, torba adedi ise 10'dan 24'e çıkıyor; oysa değişen tek şey duvarın yüzeyinden sonra gelen birkaç milimetredir. Buradaki asıl mesele kalınlığın gözle ölçülmemesidir. Ölçekli kesit görselinde 19'luk bir duvarın yanına 8, 12 ve 20 milimetrelik sıva katmanları gerçek oranda çizilmiştir. Duvarın kalınlığı yanında sıva ince bir şerittir; oysa torbaların çoğunu o şerit yer. Kalınlık kararı yüzeyin düzgünlüğünden, mastar kotundan ve kabul edilen düzlemsellikten çıkar. Bozuk bir yüzeyde ortalama kalınlık ister istemez büyür; teklifte tek bir kalınlık yazılıysa bu, o yüzeyin düzgün kabul edildiği anlamına gelir.
| Değişen tek girdi | Alçı | Torba | Farkı |
|---|---|---|---|
| Temel kabul: 12 mm, %8 fire | 496,24 kg | 15 | — |
| Kalınlık 15 mm | 620,30 kg | 18 | +3 torba |
| Kalınlık 20 mm | 827,06 kg | 24 | +9 torba |
| Föy değeri 12 kg/m²·cm | 595,49 kg | 18 | +3 torba |
| Fire hiç yazılmasa | 459,48 kg | 14 | −1 torba |
| Boşluk düşülmese | 544,32 kg | 16 | +1 torba |
Föydeki sarfiyat değeri değişince ne oluyor?
Kalınlık aynı kalsa bile föy değeri sonucu kendi başına kaydırır. Örnek odada 12 milimetre kalınlık korunuyor. Sarfiyat 8,5 birime indiğinde toz 421,80 kilograma, yani 13 torbaya iniyor; 12 birime çıktığında 595,49 kilograma, yani 18 torbaya çıkıyor. Kalınlığa dokunulmadan sipariş 5 torba oynuyor.
Ambalaj yuvarlaması bu kaymayı büyütüyor. 8,5 birimlik değerle çıkan 421,80 kilogram 35 kilogramlık torbaya tam bölünmediği için 13 torbaya yuvarlanıyor; son torbanın büyük bölümü kâğıt üstünde artıyor. İki girdinin birbirinin yerine geçebilmesi karşılaştırmayı büsbütün zorlaştırır. Örnek odada 15 milimetre kalınlık ile 10 birimlik değer 18 torba veriyor; 12 milimetre kalınlık ile 12 birimlik değer de 18 torba veriyor. Aynı sipariş satırına iki farklı yoldan varılıyor, ama duvarda oluşan sıva iki farklı sıvadır. Bu yüzden teklifte tek başına torba sayısı bir bilgi taşımaz; yanında kalınlık ve föy değeri yazılı olmalıdır. İkisi yazılıysa fark tartışılabilir, yazılı değilse aynı sayı iki ayrı işi gizler.
Boşluk düşümü ve fire payı hangi sırada girer?
Sıra önemlidir: önce brüt yüzeyden kapı ve pencere düşülür, sonra kalınlık ve föy değeriyle ağırlığa geçilir, en sonda fire payı çarpan olarak biner. Örnek odada boşluklar düşülmeseydi toz 544,32 kilograma, yani 16 torbaya çıkardı; düşüldüğünde 15 torbada kalıyor. Yüzde 8 fire hiç yazılmasaydı 459,48 kilogram ve 14 torba olurdu.
İki kalemin büyüklüğü şaşırtıcı biçimde birbirine yakın: 3,71 metrekarelik boşluk düşümü tek torba, yüzde 8 fire payı da tek torba oynatıyor. Sayılarla söylenirse brüt yüzey üstünden yapılan hesap 544,32 kilogram ve 16 torba veriyor; net yüzey üstünden yapılan hesap 496,24 kilogram ve 15 torba. Aradaki tek torba 3,71 metrekarenin karşılığıdır. Buna karşılık üç milimetrelik bir kalınlık kararı üç torba oynatıyor. Metraj tartışmaları çoğunlukla boşluk düşümünde ve fire oranında yoğunlaşır; ölçüm bu iki kalemin, sessizce kabul edilen kalınlığın yanında küçük kaldığını gösteriyor. Sıralama ayrıca şunu söyler: fire yüzeye değil, çıkan ağırlığa uygulanır, dolayısıyla kalınlık büyüdükçe fire de büyür.
Sıva tek kalem değildir: yanında hangi satırlar durur?
Alçı sıva listesi çoğu zaman tek satır olarak yazılır, oysa uygulama birkaç kalemi birlikte ister. Örnek odada emiciliği dengeleyen yüzey astarı 9,57 kilogram çıkıyor ve 20 kilogramlık ambalajla tek kovaya sığıyor. Köşe ve kenar profili istendiğinde 22 metrelik ihtiyaç, fire payıyla 23,76 metreye çıkıyor ve 3 metrelik boylarla 8 parça ediyor.
Donatı filesi kullanılacaksa hesap net yüzeyin üstüne bindirme payını ekliyor: 38,29 metrekarelik yüzey için 42,12 metrekare file, yani 50 metrekarelik ruloyla tek rulo gerekiyor. Ölçüm bu satırlarda beklenmedik bir ayrıntı da gösteriyor: astar miktarı fire payından hiç etkilenmiyor. Fire sıfırlandığında da 9,57 kilogram kalıyor; köşe profili ise fireyle birlikte büyüyor. Bu kalemlerin listede ayrı durması iki işe yarar. Birincisi, profil ve file kararı yüzeyin durumuna bağlıdır ve sonradan eklendiğinde iş programını da değiştirir. İkincisi, astar ile profil aynı metrekareden çıkmadığı için tek bir metrekare fiyatının arkasına gizlenemez; her biri kendi ölçü birimiyle karşılaştırılır.
Teklifte hangi satırlar aranır, kendi ön-metrajınız nasıl çıkar?
Teklifte aranacak satırlar şunlar. Brüt yüzey ve düşülen boşluklar ayrı ayrı, ortalama sıva kalınlığı, ürünün föy sarfiyat değeri, fire oranı. Torba ağırlığı ve torba adedi, makine ya da el uygulaması, yüzey astarının sarfiyatı. Köşe profili metresi ve boy adedi, file metrekaresi ve bindirme payı. Kalınlığın hiç yazılmaması en sık karşılaşılan eksiktir.
Torba adedinin daima yukarı yuvarlandığı da yazılı olmalıdır: örnek odada 496,24 kilogram 15 torbaya, 421,80 kilogram 13 torbaya çıkar. Son torba hiçbir zaman tam kullanılmaz. Kaba çizgi elde de çıkar: net yüzeyi kalınlığın santimetre karşılığıyla ve föy değeriyle çarpın, fireyi üstüne yazın, çıkan kilogramı torba ağırlığına bölüp yukarı yuvarlayın. nonform.ai üretilebilir tasarım platformunun alçı sıva aracı bu adımları sırayla tutar. Brüt yüzeyi, düşümü, net yüzeyi, kalınlığı, toz miktarını ve torba adedini ayrı satırlarda verir; astar, köşe profili ve file kalemleri de kendi satırlarında durur. Dönen çıktı bir ön-metrajdır: miktar verir, yüzeyin uygulamaya hazır olup olmadığı hakkında bir sonuç bildirmez.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Sıva metrajında kaç torba alçı gider?
Net yüzey, kalınlığın santimetre karşılığı ve föy sarfiyat değeri çarpılır, fire payı eklenir, çıkan kilogram torba ağırlığına bölünüp yukarı yuvarlanır. Örnek 38,29 metrekarelik odada 12 milimetre kalınlık ve 10 birimlik değerle 496,24 kilogram, yani 35 kilogramlık ambalajla 15 torba gerekiyor.
Sıva kalınlığı torba sayısını ne kadar değiştirir?
Doğrusal büyütür ve sipariş satırına tam torba olarak yansır. Aynı odada 8 milimetrede 330,83 kilogram ve 10 torba, 12 milimetrede 496,24 kilogram ve 15 torba, 20 milimetrede 827,06 kilogram ve 24 torba çıkıyor. Uçtan uca 14 torbalık fark yalnız kalınlık kararından geliyor.
Föydeki sarfiyat değeri neden kalınlıkla birlikte yazılır?
Çünkü ikisi birbirinin yerine geçebilir. Örnek odada 15 milimetre ile 10 birimlik değer 18 torba veriyor; 12 milimetre ile 12 birimlik değer de 18 torba veriyor. Sipariş satırı aynı, duvarda oluşan sıva farklı. Tek başına torba sayısı bu ayrımı taşımaz, kalınlık ve föy değeri yazılı olmalıdır.
Kapı ve pencere düşülünce kaç torba kazanılır?
Örnek odada 3,71 metrekarelik boşluk düşümü toz miktarını 544,32 kilogramdan 496,24 kilograma indiriyor; torba 16'dan 15'e iniyor. Yani düşüm tek torba oynatıyor. Aynı odada yüzde 8 fire payı da tek torba oynatıyor; buna karşılık üç milimetrelik kalınlık kararı üç torba oynatıyor.
Sıvanın yanında hangi kalemler listede olmalı?
Örnek odada yüzey astarı 9,57 kilogram, yani 20 kilogramlık tek kova. Köşe profili istenirse 22 metrelik ihtiyaç fire payıyla 23,76 metreye çıkar; 3 metrelik boylarla 8 parça eder. Donatı filesi kullanılacaksa bindirme payıyla 42,12 metrekare, yani 50 metrekarelik tek rulo gerekir. Her biri kendi ölçü birimiyle ayrı satırdır.
Bu konudaki ücretsiz hesap araçları
Yazıdaki kalemleri kendi ölçünle çalıştır.
Yüzeyleri, boşlukları, ortalama kalınlığı ve föy sarfiyat değerini gir; net yüzey, toz miktarı, torba adedi, astar, köşe profili ve file kalemleri ayrı satırlarla dönsün.
Sıva ön-metrajını kendi ölçünle çıkar →