HESAP MERKEZİ · ÜCRETSİZ ARAÇ
Fan Debisi Hesaplama — Kanal Direnci ve Taze Hava Girişi
Aspiratör seçiminde tek bir m³/h sayısına bakmak, sahada en sık yapılan hatadır. Katalogda yazan debi serbest üflemede, yani sıfır basınçta ölçülür; gerçek tesisatta kanal, dirsekler ve menfez bir direnç yaratır ve fan kendi eğrisi üzerinde geriye kayar. Bu araç dört şeyi birlikte verir: hacim ve hava değişim sayısından gerekli debiyi, seçtiğiniz kanal çapında oluşan hava hızını, dirsek sayısının eklediği eşdeğer boyu ve o hatta oluşan yaklaşık basınç kaybını. Beşinci bir kalem daha vardır ve sahada en çok unutulan odur: kapı altı taze hava giriş kesiti. Kapısı sıkı kapanan bir banyodan hava atılamaz, çünkü yerine hava giremez. Bu araç bir ön-hesaptır: cihaz seçimi ve montaj yetkili servis işidir; araç fiyat vermez.

Aracın yöntemi, saha notları ve sık sorulan sorular aşağıdaki başlıkların altında — ihtiyacınız olanı açın.
Gerekli debi nasıl hesaplanır?
Temel bağıntı hacim ile saatlik hava değişim sayısının çarpımıdır. 2,2 x 1,8 x 2,5 m bir banyo 9,9 m³ eder; saatte 8 hava değişimi seçilirse gerekli debi yaklaşık 79 m³/h olur. Hacim tipi seçimi (banyo, WC, mutfak) hava değişim sayısına bir başlangıç değeri getirir ve bu değer düzenlenebilir.
Şartnamenizde asgari bir debi tanımlıysa onu ayrı alana yazabilirsiniz; araç iki değerin büyüğünü tasarım debisi kabul eder ve hangisinin belirlediğini yazar. Islak hacimlerin havalandırılması, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında doğal ya da mekanik olarak sağlanması gereken bir şarttır; yöntem çerçevesi TS 3419'dur.
Aracın son satırı, seçtiğiniz debinin gerçek hava değişim karşılığını yeniden yazar. Asgari debi şartı devreye girdiğinde bu sayı seçtiğiniz hava değişim sayısından büyük çıkar — hangi noktada çalıştığınızı görmenin en hızlı yolu budur.
Kanal direnci: debiyi asıl belirleyen şey
Kanal içindeki hava hızı, debinin kanal kesitine bölünmesiyle bulunur. 79 m³/h debi, 100 mm çaplı bir kanalda yaklaşık 2,8 m/s hız üretir; aynı debi 80 mm kanalda 4,4 m/s'ye çıkar. Hız arttıkça hem ses hem de basınç kaybı hızla büyür, çünkü kayıp hızın karesiyle orantılıdır.
Basınç kaybı Darcy-Weisbach bağıntısıyla hesaplanır: kayıp, sürtünme katsayısı ile eşdeğer boyun çapa oranının ve dinamik basıncın çarpımıdır. Sürtünme katsayısı kanal cinsine bağlıdır — esnek alüminyum kanal ile sert kanal aynı değeri taşımaz — bu yüzden alan düzenlenebilir bırakılmıştır.
Dirsekler doğrudan bir uzunluk gibi davranır: her 90° dirsek belirli bir eşdeğer düz boy ekler. Araç varsayılan olarak dirsek başına 2 m kabul eder ve bunu değiştirmenize izin verir. Üç dirsekli kısa bir hat, dümdüz uzun bir hattan daha dirençli olabilir.
Taze hava girişi olmadan debi olmaz
Fan havayı dışarı atarken hacimde eksi basınç oluşur. Bu basıncı dengeleyecek bir giriş yoksa fan çalışmaya devam eder ama gerçek debisi düşer; kapının altından ince bir ıslık sesi gelmesi tipik belirtidir.
Araç, tasarım debisini kabul edilen bir menfez hızına bölerek gerekli giriş kesitini cm² olarak verir ve bunu kapı eni boyunca kaç milimetrelik bir boşluğa denk geldiğine çevirir. Menfez hızı düzenlenebilir, çünkü yüksek hız kapı altında ses yapar.
Sızdırmazlığı yüksek yeni doğramalarda bu kalem daha da kritik hâle gelir. Kapı altı boşluğu yeterli değilse duvar menfezi ya da menfezli kapı kanadı gibi çözümler gündeme gelir; bu karar uygulayıcıyla birlikte verilir.
Sahadan: aspiratör nerede yetersiz kalır?
Islak hacim havalandırmasında üç şey sonucu kaydırır: kanal uzunluğu · dirsek sayısı · taze hava girişi. Aşağıdaki notlar reçete değildir; cihaz ve montaj kararı ilgili kişiye aittir.
Aynı fan komşuda çalışıyor, bende neden buhar çekmiyor?
Genellikle kanal hattı farklıdır: sizin hattınızda daha çok dirsek ya da daha uzun bir güzergâh olabilir. Araç eşdeğer boyu ve yaklaşık direnci verdiği için iki hattı sayıyla karşılaştırabilirsiniz.
Kendi kanal güzergâhınızı ve dirsek sayısını yerinde sayın.
Kapıyı açınca çekiyor, kapatınca çekmiyor — sebebi ne?
Bu, taze hava girişinin yetersiz olduğunun en açık işaretidir. Kapı kapalıyken hacme hava giremediği için fan eksi basınca karşı çalışır ve gerçek debisi düşer.
Menfez kesiti kararı kapı üreticisi ve uygulayıcıyla birlikte verilir.
Kanalı uzatmak yerine daha güçlü fan almak çözüm mü?
Kısmen: daha güçlü fan aynı dirençte daha çok debi verir, ama hız arttığı için ses de artar. Önce kanal güzergâhını kısaltmak ve dirsek sayısını azaltmak genellikle daha etkili olur.
Nem sensörlü fan hesabı değiştirir mi?
Debi hesabını değiştirmez; çalışma süresini değiştirir. Sensör, gereken anda çalışmayı sağlar — ancak yetersiz debiyi telafi etmez.
Cihaz seçimini yetkili servisle konuşun.
Sık sorulan sorular
Kanal çapını küçültürsem ne olur?
Aynı debide hız artar, basınç kaybı hızın karesiyle büyür ve ses yükselir. Araç hız 12 m/s'yi aştığında hesabı durdurur, çünkü o noktada çap kararı değişmeden devam etmek yanıltıcı olur.
Fanın kataloğunda tek bir debi yazıyor, hangisini kullanmalıyım?
Tek sayı genellikle serbest üfleme (0 Pa) değeridir. Aracın verdiği yaklaşık direnç değerini alıp fanın basınç-debi eğrisinde o noktaya bakın; eğri verilmiyorsa üreticiden istemek en doğrusudur.
Esnek kanal mı, sert kanal mı?
Esnek kanalın iç yüzeyi daha pürüzlüdür ve kıvrıldıkça direnci belirgin biçimde artar. Araç bunu sürtünme katsayısı üzerinden temsil eder; katsayıyı üretici verisine göre değiştirebilirsiniz.
Mutfak davlumbazı için de kullanılabilir mi?
Kaba bir mertebe için evet, ancak davlumbaz debisi ocak tipine ve yakalama verimine de bağlıdır; yağ filtresi direnci de ayrı bir kalemdir. Bu araç hacim tabanlı bir ön-hesap verir.
Bu araç fiyat veriyor mu?
Hayır — bu araç fiyat vermez. Çıktı yalnız debi, hız, direnç ve kesit değerleridir. Fiyat alanı bu aracın çıktı tipinde yapısal olarak bulunmaz.
Hazır kurgular
Sık rastlanan ölçülerle dolu açılan sayfalar — girdileri kendi işinize göre değiştirebilirsiniz.
İlgili hesap araçları
Aynı işin komşu kalemleri — hepsi ücretsiz ve miktar odaklı.
Bu araç bilgilendirme ve ön-hesap amaçlıdır; bir mühendislik/mimarlık hizmeti, projesi veya statik/ruhsat hesabı değildir. Sonuçlar genel kabul görmüş hesap yöntemlerine ve girdilerinize dayalı yaklaşık değerlerdir; hiçbir doğruluk veya uygunluk garantisi verilmez. Kesin proje, uygulama ve son doğrulama sorumluluğu kullanıcıya ya da ilgili meslek mensubuna aittir.