Keşif randevusunun boşta kalmasını önleyen şey ısrar değil, yazılı çerçevedir. Altı Randevu Maddesi bunu tek mesajda, 6 satırda kurar: gün ve saat aralığı, kimin geleceği, neyin ölçüleceği, sizin hazır edeceğiniz bilgi, keşiften sonra ne teslim edileceği ve kaç gün içinde, bir de iptal nasıl bildirilecek. Altısı yazılınca randevu söz olmaktan çıkar, kayda geçer.
«Geleceğiz» dediler, gelmediler. Sonra «bu hafta, önümüzdeki hafta» diye haftalar geçti; siz her sabah balkonu boşaltıp beklediniz, telefon çalmadı. Bu cümle, cam balkon ve doğrama şikâyet sayfalarının ortak cümlesidir ve çoğu okur onu kötü niyetle açıklayarak başlar. Sahadaki karşılığı daha sıkıcıdır: uzayan bir montaj, kayan bir rota, kapanmamış bir gün. Kimsenin suçlanması gerekmiyor; eksik olan şey randevunun yazılı çerçevesidir. Konumuz hiç dönmeyen firma değil; randevu bir kez kurulduktan sonra onu ayakta tutan kayıt. Keşif randevusu çoğu zaman sözlü alınır: «yarın ya da öbür gün geliriz.» O cümlede ne gün vardır, ne kim gelecek, ne de ne olacağı. Kayıt yoksa iptal de bedelsiz kalır. Bu yazı suçlu aramaz; randevuyu iki taraf için de tutar hâle getiren Altı Randevu Maddesini kurar.
Keşfe geliyoruz deyip gelmeyen firma neden gelmiyor?
Cevap çoğu zaman niyet değil, aritmetik. Bir keşif, ekibin o gün başka iş yapamayacağı bir zaman diliminden çıkar: yol, park, kat çıkma, ölçü alma, konuşma, geri dönüş. Aynı gün üç ayrı ilçeye söz verilmişse sabahki montajın bir saat uzaması akşamki randevuyu tek başına yutar. Kötü niyet aramaya gerek kalmaz; rota çöker.
Aynanın öteki yüzünü de yazmak gerekir, yoksa tablo eksik kalır. Teklif toplama platformlarının işleyişinde keşfe giden taraf, talebe erişebilmek için önceden ücret öder; gittiği adreste kimseyi bulamadığında ya da «biz başka yerden hallettik» cevabını duyduğunda o ödeme kendi cebinde kalır. Usta tarafının kendi mecralarında yazdığı şikâyet de budur: dönmeyeceğini bilerek «dönerim» diyen taraf her zaman firma değildir.
Buradan çıkan sonuç suçlama değil, tasarım. Randevu iki taraf için de maliyetliyse onu ayakta tutan tek şey yazılı çerçevedir. Sözlü randevu iptal edildiğinde kimse bir şey kaybetmez, bu yüzden kolayca iptal edilir; yazılı randevu ertelendiğinde en azından yeni bir tarih konuşulur. Altı Randevu Maddesi tam bu boşluğa oturur.
Altı Randevu Maddesi nedir, tek mesajda nasıl yazılır?
Altı Randevu Maddesi, bir keşif randevusunu havada asılı olmaktan çıkaran altı satırdır ve sırası sabittir: ① gün ve saat aralığı, ② kimin geleceği, yani satış mı yoksa ölçü alan mı, ③ neyin ölçüleceği, ④ sizin hazır edeceğiniz bilgi, ⑤ keşiften sonra ne teslim edileceği ve kaç gün içinde, ⑥ iptal veya erteleme hangi kanaldan bildirilecek. Altısı tek mesajda yazılırsa randevu bir söz olmaktan çıkar, kayda geçer.
İkinci madde göründüğünden önemlidir. Eve gelen kişi satış temsilcisiyse ölçü çoğu zaman ikinci ziyarette alınır ve takvim sessizce uzar; ölçü alan teknik ekipse konuşma başka yerden başlar. İkisi de meşrudur, ama hangisinin geleceğini bilmek beklentinizi ve o gün ayıracağınız süreyi belirler. «Kim gelecek» sorusu kabalık değil, planlamadır.
Beşinci madde randevuyu ziyaret olmaktan çıkarıp bir çıktıya bağlar: keşiften sonra ne teslim edilecek, kaç gün içinde. Süre yazmak nezaket değil, teklifin ömrünü kurmaktır: kabul için süre belirleyerek öneride bulunan, o sürenin sonuna kadar önerisiyle bağlıdır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 3, 04/02/2011 tarihli, 27836 sayılı Resmî Gazete).
| Madde (sıra sabittir) | Mesaja yazılacak | Neden bu madde var | Yazılmazsa ne olur |
|---|---|---|---|
| ① Gün ve saat aralığı | «Salı 14.00-17.00 arası» gibi bir aralık; dakika değil | Saha rotası gün içinde kayar; aralık, ekibin gerçekten tutabileceği tek birimdir | «Bu hafta bakarız» cümlesi hiçbir günü kapatmaz; iptal maliyetsiz kalır |
| ② Kimin geleceği | Satış temsilcisi mi, ölçü alan teknik ekip mi | İkisi farklı ziyaretlerdir; ölçü ikinci ziyarete kalırsa takvim uzar | Beklenti kayar: ölçü beklerken sunum dinlersiniz, gün ikiye bölünür |
| ③ Neyin ölçüleceği | Açıklık, kat yüksekliği, parapet ve kolon düzeni, zemin terazisi; ayrıca kar ve rüzgâr yükünün hangi bölge ve rakıma göre hesaplanacağı | Yük hesabında yerin bölgesi ve denizden yüksekliği belirleyicidir (TS 498, Türk Standardları Enstitüsü) | Ölçü listesi belirsizse ikinci keşif gerekir; teklif de o kadar gecikir |
| ④ Sizin hazır edeceğiniz bilgi | Yetki belgesi sorgusunun sonucu, yönetim planı ve alınmış apartman izinleri, belediyeye sorulmuş ruhsat sorusu, ürünün performans beyanı bulunup bulunmadığı | Bu kalemler ziyaret sırasında değil öncesinde toplanır; keşfi asıl kısaltan budur. Performans beyanı ve CE işareti rejimini kuran Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (10/07/2013 tarihli, 28703 sayılı Resmî Gazete) kapsamdaki ürünler içindir; hangi ürünün kapsamda olduğu ayrıca sorulur | Keşif bilgi toplama turuna döner; karar bir sonraki ziyarete ertelenir |
| ⑤ Ne teslim edilecek, kaç gün içinde | «Üç iş günü içinde yazılı teklif ve ölçü krokisi» gibi somut bir çıktı ve süre | Somut çıktı ve süre, keşfi teslim edilebilir bir işe çevirir; teklifin geçerlilik süresi de buradan doğar | «Döneriz» bir teslim taahhüdü değildir; teklifin ömrü de belirsiz kalır |
| ⑥ İptal ve erteleme nasıl bildirilecek | Hangi kanaldan ve kaç saat önce; tek satırlık mesaj yeter | Erteleme çoğu zaman vazgeçme değildir; kanal belliyse yeni tarih hemen kurulur | İki taraf da boş bekler; randevu sessizce düşer |
Keşiften önce sizin masaya koymanız gereken ne?
Dördüncü madde sizin elinizdedir. Eve gelen kişi bir ziyaret değil, bir hukuki rejim getirir: iş yeri dışında kurulan sözleşmeler Bakanlıkça yetkilendirilmiş satıcı tarafından kurulur ve yazılı olmadıkça geçerli olmaz (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 47, 28/11/2013 tarihli, 28835 sayılı Resmî Gazete). Yetki belgesi sorgusu kamuya açıktır; T.C. Ticaret Bakanlığının «İş Yeri Dışında Satış Yetki Belgesi Sorgulama» sayfasından randevudan önce bakılabilir.
Apartmanda oturuyorsanız ikinci kalem yönetim planı ve alınmış izinlerdir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu madde 19'un ikinci fıkrası (02/07/1965 tarihli, 12038 sayılı Resmî Gazete), ortak yerlerdeki inşaat, onarım ve tesisler için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasını arar. Uygulanışı yönetim planına ve somut olaya göre değerlendirilir.
Üçüncü kalem, keşiften önce sorulacak ruhsat sorusudur. Kural, kapsamdaki yapılarda belediye ya da valilikten yapı ruhsatı alınmasıdır; taşıyıcı unsuru etkilemeyen sayılı tadilat ve tamiratlar bunun istisnasıdır (3194 sayılı İmar Kanunu madde 21, 09/05/1985 tarihli, 18749 sayılı Resmî Gazete). Yeni bir ilave için «zaten muaftır» sonucu çıkarılamaz; belediyenizin imar yönetmeliği ek kısıt getirebilir.
Keşifte konuşulan bedeli ne belirler, sözlü rakam bağlar mı?
Keşifte konuşulan bedeli sürükleyen kalemler bellidir: açıklığın genişliği ve kat yüksekliği, parapet ile kolon düzeni, zeminin terazi farkı, seçilen profil serisi ve cam paketi, malzemenin kata nasıl çıkacağı, bölgeye ve rakıma göre hesaplanan kar ve rüzgâr yükü, bir de işin ardından üstlenilen servis yükümü. Ölçü alınmadan bunların hiçbiri bilinmez; bu yüzden sahada verilen rakam tahmindir.
Sezgiye aykırı olan kısım şu: sahada sözlü söylenen rakam, orada kabul edilmezse firmayı bağlamaz. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 4 (04/02/2011 tarihli, 27836 sayılı Resmî Gazete), süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse önerenin bağlılıktan kurtulacağını söyler; telefonla yapılan doğrudan görüşme de hazır olanlar arasında sayılır. Bu yüzden sahada istenecek şey rakam değil, yazılı teklifin tarihidir.
Aşağıdaki «Karşı tarafın cevabı» tablosu, randevu ve rakam konuşurken en sık duyacağınız dört cümleyi, her birinin haklı olduğu yeri ve sizin karşılığınızı gösterir. Üretici ve platform sayfalarından okuduklarınızda ayrımı koruyun: randevu akışının mekanizması işinize yarar, «hızlı dönüş» türü performans vaadi delil sayılmaz.
| Karşı tarafın cümlesi | Ne demek istiyor | Haklı olduğu yer | Sizin karşılığınız |
|---|---|---|---|
| «Yoldayız, birazdan oradayız.» | Rotam kaydı, bugün gelemeyebilirim. | Doğru: saha takvimi gerçekten kayar. Önceki işin uzaması kimsenin elinde değildir ve yolda geçen o saatin bedelini de ekip öder. | Dakika istemeyin, aralık isteyin: «bugün 15.00-18.00 arası mı, yoksa yeni bir gün mü konuşuyoruz?» Altı Randevu Maddesinin birinci maddesi tam bu yüzden aralık ister. |
| «Keşif ücretsiz, siz hiç düşünmeyin.» | Bu ziyaretin bedelini satıştan çıkaracağım. | Doğru: ziyaret size ayrıca faturalanmıyorsa bu bir iyi niyet göstergesidir; yol, araç ve o saatin maliyeti gerçekten firmanın üstünde kalır. | Ücretsiz olması, ziyaretin karşılıksız olduğu anlamına gelmez. Reklam dilinde «ücretsiz» ibaresinin bir sınırı vardır: zorunlu ve makul teslimat masrafları dışında, bir malı edinmek için yine de ödeme gerekiyorsa o mal için «bedelsiz, bedava, ücretsiz» demek aldatıcı ticari uygulamalar arasında sayılmıştır. Siz sorunuzu somutlaştırın: ölçü sonrasında ek bir kalem çıkacak mı, çıkacaksa hangi başlıkta? |
| «Fiyatı orada söyleriz, kâğıda gerek yok.» | Rakamı sahada, sıcak konuşmada vermek istiyorum. | Doğru: ölçü alınmadan yazılı rakam vermek yanıltıcı olur; firmanın erken bağlanmak istememesi meşrudur. | Sözlü rakam, hazır olanlar arasında yapılmış öneridir; orada kabul edilmezse öneren bağlılıktan kurtulur (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 4). «Yaklaşık şu kadar» demek de bedeli sabitlemez: bedel yaklaşık belirlenmişse, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir (aynı Kanun madde 481). Kâğıda götürü bedel yazıldığında ise yüklenici eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür (madde 480). O yüzden sahada rakam değil, «kaç gün içinde yazılı teklif» sözü istenir. |
| «Bu hafta olmadı, önümüzdeki hafta bakalım.» | Sıramı yeniden kurmam gerekiyor. | Doğru: mevsim yoğunluğunda sıranın kayması gerçektir ve erteleme her zaman vazgeçme değildir. | Ertelemeyi reddetmeyin, yazılı hâle getirin. Altıncı madde budur: iptal ve erteleme hangi kanaldan, kaç saat önce bildirilecek. Tek satır, hem sizi hem ekibi boş beklemekten kurtarır. |
Ustanın gözü: randevu tutmadığında ne yapılır, ne yapılmaz?
Önce yapılmayacak olanı yazalım: Türk mevzuatında keşif randevusuna gelmemeyi doğrudan yaptırıma bağlayan bir hüküm yoktur. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 2 (08/12/2001 tarihli, 24607 sayılı Resmî Gazete) herkesin haklarını dürüstlük kurallarına uygun kullanmasını ister, ama tek başına gelmeyen firmadan tazminat doğurmaz.
Yapılacak olan sade: ikinci randevuyu kurarken Altı Randevu Maddesini tek mesaj hâlinde gönderin ve onayını isteyin. Ekip gelmezse aynı yazışmanın altına tarihli tek satır düşün. Bu kavga dosyası değil, iki tarafın da nerede durduğunu gördüğü bir kayıttır.
Kural nerede kırılır: bu satırların hepsi tüketici sıfatıyla, ticari ya da mesleki olmayan amaçla yaptırılan işler içindir. İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliğinin 2 nci maddesi, malların montaj, bakım ve onarımına ilişkin sözleşmeleri kapsam dışında bırakır (14/01/2015 tarihli, 29236 sayılı Resmî Gazete; anılan bent 23/08/2024 tarihli, 32641 sayılı Resmî Gazete ile değişiktir); salt servis çağrısında bu rejim işlemez. Cayma hakkı da otomatik değildir: aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesi kişisel ihtiyaçlar doğrultusunda hazırlanan malları istisna sayar, ama maddenin giriş cümlesi «taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça» der.
İlgili rehberler
- Randevu bile kurulamadan sessizliğe düşen temasın anatomisi
- Keşiften sonra gelen kâğıtta hangi satırlar yazılı olmalı
- Montajdan yıllar sonra ulaşılabilir bir firma nasıl ölçülür
- Pergola mı, Cam Balkon mu, Kış Bahçesi mi? Dört Kapı Elemesi
- Bioklimatik Pergola Kışın Isınır mı? «Dört Mevsim» Ne Demek
- Kış Bahçesi Yazın Sera Gibi Olur mu? Gölgeleme ve Havalandırma
Sık sorulanlar
Keşfe gelmeyen firmaya bir yaptırım uygulanabiliyor mu?
Doğrudan bir yaptırım yok; randevuya gelmemeyi tek başına cezaya bağlayan bir hüküm bulunmuyor. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu madde 2 (08/12/2001 tarihli, 24607 sayılı Resmî Gazete) hakların dürüstlük kurallarına uygun kullanılmasını ister, ama bu madde gelmeyen firmadan tazminat doğurmaz. Dolaylı kaldıraç yetki belgesi rejiminde durur: İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği madde 22 ve 23 (14/01/2015 tarihli, 29236 sayılı Resmî Gazete; madde 23, 23/08/2024 tarihli, 32641 sayılı Resmî Gazete ile değişik) belgenin iki yıl geçerli olduğunu, uyarıdan sonraki bir yıl içinde yeni bir aykırılık tespit edilirse iptal edileceğini ve iptal edilenlerin Bakanlık internet sitesinde ilan edileceğini söyler.
Eve gelen kişinin firmasının bir belgesi olmak zorunda mı?
Evet. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 47 (28/11/2013 tarihli, 28835 sayılı Resmî Gazete), iş yeri dışında kurulan sözleşmelerin Bakanlıkça yetkilendirilmiş satıcı ya da sağlayıcı tarafından kurulacağını söyler; aynı hüküm İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği madde 6'da yer alır; yetki belgesi başvurusu madde 19'da, başvurunun değerlendirilmesi madde 21'de düzenlenir (14/01/2015 tarihli, 29236 sayılı Resmî Gazete; madde 21, 23/08/2024 tarihli, 32641 sayılı Resmî Gazete ile değişiktir). Değerlendirmede Bakanlıkça yapılan denetimler ve tüketici şikâyetleri dikkate alınır. Sorgu kamuya açıktır: T.C. Ticaret Bakanlığının «İş Yeri Dışında Satış Yetki Belgesi Sorgulama» sayfasından randevudan önce bakabilirsiniz (erişim 29/07/2026). Bu, Altı Randevu Maddesinin dördüncü maddesini birkaç dakikada somutlaştırır.
Keşifte sözlü söylenen rakam firmayı bağlar mı?
Kural olarak hayır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 4 (04/02/2011 tarihli, 27836 sayılı Resmî Gazete), kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse önerenin bağlılıktan kurtulacağını söyler; telefon ve benzeri araçlarla doğrudan iletişim de hazır olanlar arasında sayılır. Buna karşılık aynı Kanunun 3 üncü maddesi, kabul için süre belirleyen öneriyi o sürenin sonuna kadar bağlayıcı kılar; 8 inci maddesi ise önerenin bağlı olmama hakkını açıkça saklı tutabileceğini düzenler. Yani teklifin ömrünü belirleyen şey, kâğıda yazılan geçerlilik süresidir.
Sözleşmeyi keşiften sonra firmanın ofisinde imzalasak rejim değişir mi?
Değişmez. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 47 (28/11/2013 tarihli, 28835 sayılı Resmî Gazete) iki hâli birlikte sayar: iş yeri dışında tarafların eş zamanlı fiziksel varlığında kurulan sözleşmeler ile iş yeri dışındaki görüşmenin hemen sonrasında satıcının iş yerinde veya herhangi bir uzaktan iletişim aracıyla kurulan sözleşmeler. Yani görüşme evde yapıldıysa imzanın nerede atıldığı rejimi değiştirmez. Aynı madde bu sözleşmelerin yazılı olarak kurulmadıkça geçerli olmayacağını da söyler; Yönetmelik madde 6 ise en az on iki punto düzenlenmesini ve bir örneğinin tüketiciye verilmesini ister (14/01/2015 tarihli, 29236 sayılı Resmî Gazete).
Ölçüye göre üretilen işte cayma hakkım var mı?
Tek kelimelik cevabı yok. İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği madde 14 (14/01/2015 tarihli, 29236 sayılı Resmî Gazete), tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeleri cayma hakkının istisnaları arasında sayar; ölçüye göre üretilen bir doğrama bu bende girebilir ve girip girmediği somut olaya göre değerlendirilir. Ama aynı maddenin giriş cümlesi «taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça» der: istisna mutlak değildir, cayma hakkı sözleşmeye yazılarak tanınabilir. Ayrıca aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesi, cayma konusunda gereği gibi bilgilendirilmeyen tüketicinin on dört günlük süreyle bağlı olmayacağını, bu sürenin her hâlükârda cayma süresinin bittiği tarihten bir yıl sonra sona ereceğini ve yükümlülük bu bir yıl içinde yerine getirilirse on dört günün o günden işlemeye başlayacağını söyler.
Bir kez «istemiyorum» dedim, yine de gelmek istiyorlar; sınır nerede?
Sınır adı konmuş bir yerdedir. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinin ekindeki «Saldırgan Ticari Uygulamalar» listesi (10/01/2015 tarihli, 29232 sayılı Resmî Gazete), sözleşme yükümlülüğünü yerine getirme hâli dışında, tüketicinin meskenini terk etme ve geri gelmeme yönündeki ikazlarına aldırmadan ziyaretlere devam etmeyi listelenmiş bir uygulama olarak sayar. Pratikte yapılacak şey basit: «bu konuda ilerlemek istemiyorum» cümlesini yazılı kanaldan, tarihli olarak bir kez göndermek. Altı Randevu Maddesinin altıncı maddesi tam da bu kanalı önceden belirlemek içindir.
Altı Randevu Maddesini göndermeden önce elinizdekini netleştirin: ilçe, kat, açıklık, sistem tipi ve keşifte sorulacaklar. nonform.ai üretilebilir tasarım platformunda kendi ölçünüzle cepheyi görür, aynı bilgiyi hangi firmaya ne zaman göndereceğinize sonra karar verirsiniz. Acele yok; takvim sizin.
Randevudan önce ölçünü ve isteğini tek sayfada topla →